Ζωική Παραγωγή

Η παραγωγή προϊόντων  ζωικής προέλευσης (αυγά, γάλα, κρέας) αλλά και τα ίδια τα ζώα μπορούν να πιστοποιηθούν όταν ακολουθούνται οι κανόνες της βιολογικής παραγωγής (βιολογική κτηνοτροφία). Η εκτροφή τους πρέπει να στοχεύει στη διατήρηση υψηλού επιπέδου συνθηκών διαβίωσης των ζώων, που να ανταποκρίνεται στις ειδικές ανάγκες των συγκεκριμένων ειδών. Επίσης, αποσκοπεί στη διατήρηση της υγείας των ζώων ενθαρρύνοντας τη φυσική ανοσοποιητική άμυνα του ζώου καθώς και στην επιλογή των κατάλληλων φυλών και κτηνοτροφικών πρακτικών. Η κτηνοτροφία οφείλει να είναι προσαρμοσμένη στην εκμετάλλευση και τη γη και για το λόγο αυτό ενθαρρύνεται η παραγωγή βιολογικών ζωοτροφών από την ίδια την κτηνοτροφική εκμετάλλευση. Τα κτηνοτροφικά προϊόντα παράγονται από ζώα τα οποία, σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, από τη γέννηση ή την εκκόλαψή τους, εκτράφηκαν σε βιολογικές εκμεταλλεύσεις.

Η σίτιση των ζώων γίνεται με βιολογικές ζωοτροφές αποτελούμενες από συστατικά που είναι προϊόντα βιολογικής γεωργίας και από  φυσικές ουσίες μη γεωργικής προέλευσης. Η τακτική άσκηση και η πρόσβαση σε υπαίθριους χώρους και, ανάλογα με την περίπτωση, σε βοσκοτόπους αποτελεί προαπαιτούμενο καθώς ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας των ζώων κατά των ασθενειών.

Οι συνθήκες σταυλισμού, η πυκνότητα των ζώων σε στεγασμένους αλλά και υπαίθριους χώρους άσκησης πρέπει να είναι τα  ενδεδειγμένα βάσει της νομοθεσίας, καθώς οφείλουν να εξασφαλίζουν  την κάλυψη των αναγκών της ανάπτυξης, της φυσιολογίας και του έθους των ζώων·

Ο αριθμός των ζώων περιορίζεται με σκοπό την ελαχιστοποίηση της υπερβόσκησης, της κατασκαφής του εδάφους, της διάβρωσής του ή της ρύπανσης που προκαλείται από τα ζώα ή τη διασπορά της κόπρου τους. Οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που εντάσσονται στη βιολογική κτηνοτροφία οφείλουν να εξασφαλίζουν τη διασπορά της κόπρου είτε σε δικά τους καλλιεργούμενα αγροτεμάχια ή σε συμφωνία με άλλες εκμεταλλεύσεις φυτικής παραγωγής.

Οι κτηνοτροφικές πρακτικές όπως το δέσιμο των ζώων, η απομόνωση, ακρωτηριασμοί και άλλες παρόμοιες ενέργειες δεν επιτρέπονται παρά μόνο εάν πραγματοποιούνται για λόγους ασφάλειας και προστασίας ή για κτηνιατρικούς λόγους για ελάχιστο διάστημα και υπό όρους. Η μεταφορά των ζώων και η ταλαιπωρία πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο.

Η αναπαραγωγή πρέπει να βασίζεται σε φυσικές μεθόδους αν και η τεχνητή σπερματέγχυση επιτρέπεται.

Οι ζωοτροφές πρέπει να καλύπτουν τις διατροφικές ανάγκες των ζώων στα διάφορα στάδια της ανάπτυξης τους (π.χ. τα νεαρά ζώα πρέπει να τρέφονται με φυσικό γάλα κατά προτίμηση μητρικό). Μέρος του σιτηρεσίου μπορεί να περιέχει ζωοτροφές υπό μετατροπή στη βιολογική γεωργία. Πρέπει να υπάρχει μόνιμη πρόσβαση σε βοσκή ή ακατέργαστη χορτονομή. Μη βιολογικά υλικά ζωοτροφών φυτικής προέλευσης, υλικά ζωοτροφών ζωικής και ανόργανης προέλευσης, πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, καθώς και ορισμένα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων, είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν εφόσον επιτρέπονται από τη νομοθεσία. Ωστόσο, απαγορεύονται αυξητικοί παράγοντες αλλά και συνθετικά αμινοξέα.

Η πρόληψη των ασθενειών βασίζεται στην επιλογή φυλών και στελεχών, στις κτηνοτροφικές διαχειριστικές πρακτικές, σε υψηλής ποιότητας ζωοτροφές και σωματική άσκηση, στην ενδεδειγμένη πυκνότητα των ζώων και σε επαρκείς και κατάλληλους χώρους σταβλισμού, στους οποίους διατηρούνται υγιεινές συνθήκες. Όταν τα ζώα αρρωστήσουν φυσικά, οι ασθένειες πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα ώστε να αποφεύγεται η ταλαιπωρία των τους. Υπό αυστηρές προϋποθέσεις, μπορούν να χρησιμοποιούνται αλλοπαθητικά συνθετικά χημικά κτηνιατρικά φάρμακα, μεταξύ άλλων και αντιβιοτικά, Η χρήση των φαρμάκων πρέπει να γίνεται από κτηνιάτρους.  Επιτρέπονται οι θεραπευτικές αγωγές που επιβάλλονται βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας όσον αφορά την υγεία του ανθρώπου και των ζώων.

Τα ζώα καθώς και τα προϊόντα τους μπορούν να πιστοποιηθούν ως βιολογικά όταν εφαρμοσθούν οι κανόνες της βιολογικής παραγωγής για μια ελάχιστη περίοδο που ορίζεται από τη νομοθεσία βάσει του είδους των ζώων.

Η ταυτόχρονη εκτροφή ζώων με μη βιολογική και με βιολογική μέθοδο, επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις και μόνο εάν πρόκειται για διαφορετικά είδη.

Η εκτροφή μελισσών μπορεί να πιστοποιηθεί ως βιολογική μέθοδος παραγωγής σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, όταν τα μελισσοκομεία εγκαθίστανται σε περιοχές που εξασφαλίζουν πηγές νέκταρος και γύρης οι οποίες συνίστανται κυρίως σε βιολογικές καλλιέργειες ή, ανάλογα με την περίπτωση, αυτοφυή βλάστηση ή δάση μη βιολογικής διαχείρισης ή καλλιέργειες στις οποίες εφαρμόζονται μόνον μέθοδοι περιορισμένων περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Όσον αφορά τις κυψέλες αυτές πρέπει να κατασκευάζονται κυρίως από φυσικά υλικά, ενώ το κερί για τις νέες κηρήθρες πρέπει να προέρχεται από μονάδες βιολογικής παραγωγής.

Επιπλέον, τεχνικές όπως η η καταστροφή των μελισσών στις κηρήθρες ως πρακτική συνδεόμενη με τη συγκομιδή των μελισσοκομικών προϊόντων ή η κορυφοτομή των φτερών της βασίλισσας απαγορεύονται. Η πρόληψη των ασθενειών βασίζεται στην πρόληψη. Ωστόσο, εάν τα μελίσσια αρρωστήσουν ή μολυνθούν , τότε πρέπει να υποβάλλονται άμεσα σε θεραπευτική αγωγή και επιτρέπεται να τοποθετούνται, εάν είναι απαραίτητο, σε μελισσοκομικές εγκαταστάσεις απομόνωσης.

Οι ουσίες και τα προϊόντα που επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν ορίζονται στη νομοθεσία. Ο χρόνος εφαρμογής των απαιτήσεων για την παραγωγή βιολογικών μελισσοκομικών προϊόντων ορίζεται στους 12 μήνες.

Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση ΓΤΟ και προϊόντων  παραγόμενα από ή με ΓΤΟ ως ζωοτροφές, βοηθητικά μέσα επεξεργασίας, μικροοργανισμοί και ζώα.

Οι απαιτήσεις για την ζωική παραγωγή, περιλαμβάνονται συνοπτικά:

  • εδώ για τα αιγοπρόβατα
  • εδώ για τα βοοειδή
  • εδώ για τα χοιρινά
  • εδώ για τα πτηνά
  • εδώ για τη μελισσοκομία

Σημείωση: Όπου γίνεται αναφορά στη νομοθεσία, νοείται η σχετική για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων και της σήμανσης αυτών. Κοινοτική νομοθεσία Καν. (ΕΚ) 834/2007, Καν. (889/2008) και τροποποιήσεις αυτών. Εθνική νομοθεσία ΚΥΑ 245090, ΥΑ 336650.