Κάθε επιχείρηση που συμμετέχει στη διανομή ή διάθεση βιολογικών προϊόντων στην αγορά υποχρεούται να είναι ενταγμένη σε εγκεκριμένο Φορέα Ελέγχου και Πιστοποίησης (ΟΕΠ). Η αλυσίδα εμπιστοσύνης «από το χωράφι έως το ράφι» πρέπει να παραμένει αδιάσπαστη, επομένως δεν αρκεί η πιστοποίηση του αρχικού παραγωγού.

Η διανομή και διάθεση βιολογικών προϊόντων στην αγορά διέπεται από ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διασφαλίζει ότι τα προϊόντα φτάνουν στον καταναλωτή με πλήρη ιχνηλασιμότητα και χωρίς να χάνουν τη βιολογική τους ιδιότητα. Κάθε επιχείρηση που εμπλέκεται στην αλυσίδα εφοδιασμού (από τον παραγωγό και τον μεταποιητή μέχρι τον χονδρέμπορο, τον εισαγωγέα και τον διανομέα) οφείλει να συμμορφώνεται με συγκεκριμένες διαδικασίες.

Τι περιλαμβάνει ο Κανονισμός για τη δραστηριότητα Διανομή/ Διάθεση στην αγορά στην βιολογική παραγωγή;

Για να διατηρηθεί η βιολογική ακεραιότητα των προϊόντων κατά τη διανομή/ διάθεση στην αγορά, οι επιχειρήσεις πρέπει να τηρούν συγκεκριμένους κανόνες:

  • Ιχνηλασιμότητα: Πλήρης καταγραφή των εγγράφων εισροών και εκροών (τιμολόγια, πιστοποιητικά προμηθευτών), ώστε να αποδεικνύεται ανά πάσα στιγμή η βιολογική προέλευση.
  • Διαχωρισμός προϊόντων: Σαφής φυσικός διαχωρισμός των βιολογικών από τα μη βιολογικά προϊόντα κατά την αποθήκευση και τη μεταφορά για την αποφυγή επιμόλυνσης ή ανάμειξης.
  • Επισήμανση (Labeling): Τα προϊόντα πρέπει να φέρουν το ειδικό ευρωπαϊκό σήμα (το πράσινο φύλλο με τα αστέρια), τον κωδικό του Φορέα Πιστοποίησης και τη γεωγραφική  ένδειξη προέλευσης των πρώτων υλών. 

Γιατί η δραστηριότητα Διανομή/ Διάθεση στην αγορά χρειάζεται την πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή;

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων παρέχει στις επιχειρήσεις της δραστηριότητας «Διανομή/ Διάθεση στην αγορά» τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Διασφάλιση της Ιχνηλασιμότητας: Κατά τη διανομή, τα προϊόντα διακινούνται, αποθηκεύονται και μεταφέρονται. Η πιστοποίηση εγγυάται ότι κάθε παρτίδα μπορεί να εντοπιστεί ανά πάσα στιγμή στην εφοδιαστική αλυσίδα και ότι τα έγγραφα (π.χ. τιμολόγια, δελτία αποστολής) ταυτίζονται με τα αντίστοιχα πιστοποιητικά βιολογικής συμμόρφωσης.
  • Αποφυγή Επιμόλυνσης και Ανάμειξης: Οι διανομείς και οι χονδρέμποροι συχνά διαχειρίζονται ταυτόχρονα συμβατικά και βιολογικά προϊόντα. Ο έλεγχος διασφαλίζει ότι εφαρμόζονται αυστηρές διαδικασίες διαχωρισμού στην αποθήκευση και τη μεταφορά, ώστε να αποφευχθεί η τυχαία ανάμειξη ή η επιμόλυνση των βιολογικών αγαθών με χημικά (π.χ. από καθαριστικά ή συμβατικά προϊόντα).
  • Προστασία του Καταναλωτή και Διατήρηση της Εμπιστοσύνης: Η σήμανση ενός προϊόντος ως «βιολογικό» φέρει νομική βαρύτητα. Η πιστοποίηση των διανομέων εμποδίζει την παραπλάνηση της αγοράς, διασφαλίζοντας ότι ένα προϊόν δεν θα αλλοιωθεί, δεν θα επανασυσκευαστεί παράνομα και δεν θα χάσει τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά πριν φτάσει στο ράφι.
  • Νομική Υποχρέωση (Σύστημα Ελέγχου): Βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, οποιοσδήποτε «παράγει, παρασκευάζει, αποθηκεύει, εισάγει, εξάγει ή διαθέτει στην αγορά» βιολογικά προϊόντα οφείλει να υποβάλλει τη δραστηριότητά του στο επίσημο σύστημα ελέγχου.

Εξαίρεση: Ο Κανονισμός επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εξαιρούν από την υποχρέωση πιστοποίησης μόνο τους λιανοπωλητές που πωλούν τα προϊόντα απευθείας στον τελικό καταναλωτή, υπό την προϋπόθεση ότι τα προϊόντα είναι ήδη προσυσκευασμένα, σφραγισμένα και δεν υφίστανται καμία μεταποίηση ή αποθήκευση εκτός του σημείου πώλησης.

Οφέλη της πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή

  • Ενίσχυση της Εμπιστοσύνης των Καταναλωτών
  • Προστασία από τον Αθέμιτο Ανταγωνισμό & Διασφάλιση Ισότιμων Όρων (Fair Play)
  • Πρόσβαση σε Διεθνείς και Premium Αγορές
  • Εμπορικά Πλεονεκτήματα & Προστιθέμενη Αξία
  • Πλήρης Ιχνηλασιμότητα και Ασφάλεια

Συνολικά, η πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή αποτελεί “διαβατήριο” για μια αγορά που εκτιμά την υγιεινή διατροφή, την περιβαλλοντική υπευθυνότητα και τις ηθικές πρακτικές παραγωγής.

Διαδικασία Πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό Πιστοποίησης της Q-CERT

Ο υπεύθυνος της ενδιαφερόμενης επιχείρησης ή ο νόμιμος εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος της, καλείται να συμπληρώσει και να καταθέσει την Αίτηση (F-2050) μαζί με τα απαραίτητα έντυπα ώστε να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες σχετικά με:

  • το αντικείμενο της επιθυμητής πιστοποίησης,
  • τα γενικά στοιχεία της επιχείρησης όπως την επωνυμία, εταιρική μορφή και την έδρα της, 
  • τα ειδικά στοιχεία όπως οι δραστηριότητες και λειτουργίες της (υφιστάμενη κατάσταση), περιγραφή των εγκαταστάσεων, των πρακτικών μέτρων που πρόκειται να λάβει για να διασφαλίσει την τήρηση του Κανονισμού καθώς και των μέτρων προφύλαξης για περιορισμό του κινδύνου επιμόλυνσης, κλπ.
  • την προηγούμενη ή υφιστάμενη πιστοποίηση της επιχείρησης.

Η διαδικασία πιστοποίησης περιλαμβάνει ελέγχους σε όλα τα στάδια της παρασκευαστικής διαδικασίας, από την μεταφορά και παραλαβή των πρώτων υλών ή/και των βοηθητικών υλών έως την πώληση/ διάθεση των τελικών προϊόντων.

Η συμβαλλόμενη επιχείρηση οφείλει να αποδεχθεί την τήρηση των παρακάτω εγγράφων, καθώς περιγράφουν τις απαιτήσεις ως προς το διαδικαστικό μέρος του ελέγχου και πιστοποίησης:

  • Κανονισμός Πιστοποίησης (αρχείο pdf)
  • Ειδικός Κανονισμός Πιστοποίησης Παρασκευής/Εισαγωγών/Εμπορίας (αρχείο pdf)
  • Κανονισμός Χρήσης Σημάτων και Πιστοποιητικών (αρχείο pdf) και 
  • Τιμοκατάλογος (αρχείο pdf)

Έντυπα αίτησης 

  • Αίτηση ένταξης στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων (αρχείο word), (αρχείο pdf) 
  • Δήλωση περιγραφή επιχείρησης Παρασκευής (αρχείο excel), (αρχείο pdf)
  • Πρόγραμμα Παρασκευής (αρχείο xlsx), (αρχείο pdf)
  • Δήλωση προϊόντος πολλαπλών συστατικών (αρχείο xlxs), (αρχείο pdf)
  • Νομιμοποιητικά έγγραφα της επιχείρησης που απαιτούνται ανάλογα με τη δραστηριότητα. Όπως για παράδειγμα: Καταστατικό επιχείρησης, Εκτύπωση δραστηριοτήτων από μητρώο ΑΑΔΕ, Καταχώρηση ΓΕΜΗ, Σχέδια εγκαταστάσεων, Διαγράμματα ροής παραγωγικής διαδικασίας, Περιγραφή αποθηκευτικών χώρων κλπ.  

Η αίτηση ελέγχεται και αξιολογείται από τον Φορέα  Πιστοποίησης και εφόσον γίνει αποδεκτή, τότε ο νόμιμος εκπρόσωπος της επιχείρησης καλείται να υπογράψει τη Σύμβαση Πιστοποίησης (αρχείο pdf) και το Παράρτημα συμβολαίου για Βιολογικά Προϊόντα (αρχείο pdf).

Στόχος και Ειδικές Ανάγκες

Η πιστοποίηση αφορά σε προϊόντα επιχειρήσεων, οι οποίες ασκούν τη δραστηριότητα της «διανομής/ διάθεσης στην αγορά»

Γιατί να επιλέξετε την Q-CERT για πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων

Η Q-CERT έχει λάβει έγκριση ανάθεσης καθηκόντων από το Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τον έλεγχο και την πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων σύμφωνα με τον Κανονισμό βιολογικής παραγωγής, Κανονισμός (ΕE) 2018/848 (αρχείο pdf).

Η Q-CERT διαθέτει διαπίστευση από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) σύμφωνα με το ISO 17065 για τη λειτουργία της ως Φορέας Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων. (αρχείο pdf)

Η Q-CERT αναθέτει τη διενέργεια των επιθεωρήσεων αποκλειστικά σε κατάλληλα καταρτισμένους και έμπειρους στον τομέα τους επιθεωρητές και ελεγκτές.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) 

Η διαδικασία περιλαμβάνει επιλογή εγκεκριμένου φορέα ελέγχου και πιστοποίησης, υποβολή αίτησης, έλεγχο φακέλου, σύμβαση πιστοποίησης, επιθεώρηση, πιθανές διορθώσεις ή διορθωτικές ενέργειες και στη συνέχεια έκδοση πιστοποιητικού εγγράφου, εφόσον επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση μέσω ποιοτικού ελέγχου.

Για τα μεταποιημένα προϊόντα δεν απαιτείται χρονική περίοδος μετατροπής. Η περίοδος μετατροπής αφορά αποκλειστικά στα προϊόντα του πρωτογενή τομέα, δηλαδή τα  προϊόντα φυτικής και ζωικής παραγωγής.

Κάθε εμπορική επιχείρηση, η οποία έχει υπογράψει σύμβαση με έναν εγκεκριμένο Οργανισμό Ελέγχου και Πιστοποίησης, μπορεί να ξεκινήσει αμέσως να εμπορεύεται βιολογικά προϊόντα, με την προϋπόθεση ότι οι πρώτες ύλες που προμηθεύεται είναι ήδη πιστοποιημένες ως βιολογικές και τηρούνται αυστηρά οι απαιτούμενοι κανόνες.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις του Κανονισμού για τη δραστηριότητα διανομή/ διάθεση στην αγορά πιέστε εδώ.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, ορισμένες επιχειρήσεις λιανικής πώλησης μπορεί να εξαιρούνται από την υποχρέωση κατοχής πιστοποιητικού, υπό την προϋπόθεση ότι:

  • Πουλούν τα βιολογικά προϊόντα απευθείας στον τελικό καταναλωτή.
  • Τα προϊόντα παραδίδονται αποκλειστικά προσυσκευασμένα (κλειστή συσκευασία) και δεν υφίστανται καμία τροποποίηση, επανεσκευασία ή άνοιγμα στο κατάστημα.
  • Δεν πραγματοποιούν εισαγωγές από τρίτες χώρες ή αποθήκευση για λογαριασμό άλλων.

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων απαιτεί συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία. Οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων πρέπει να γνωρίζουν καλά τη σχετική νομοθεσία ώστε να έχουν πλήρη επίγνωση των ευθυνών τους. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις των Κανονισμών οδηγεί στη χορήγηση πιστοποιητικού εγγράφου της επιχείρησης.

Στις παρακάτω συνδέσεις θα βρείτε τη βασική Νομοθεσία για την βιολογική παραγωγή:

  • Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Β. ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Γ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΗΜΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ
  • Δ. ΑΛΛΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Τα βασικά έγγραφα και αρχεία χωρίζονται στις εξής κύριες κατηγορίες:

Νομιμοποιητικά Έγγραφα Επιχείρησης, δηλαδή τα επίσημα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη σύσταση, τη λειτουργία, την τρέχουσα κατάσταση και κυρίως τη νόμιμη εκπροσώπηση της επιχείρησης.

Αρχεία Εισερχομένων (Αγορές και Παραλαβές), όπως: Πιστοποιητικά προμηθευτών, Παραστατικά αγοράς, Αρχεία ελέγχου παραλαβής, Αρχεία μεταφορών.

Αρχεία Αποθήκευσης και Διαχείρισης, όπως: Αρχείο αποθήκης, Διαχωρισμός προϊόντων, Αρχεία καθαρισμού, υγιεινής και απολύμανσης.

Αρχεία Εξερχομένων (Πωλήσεις και Διανομή), όπως: Παραστατικά Πωλήσεων, Δείγματα ετικετών των προϊόντων, Αρχείο Παραπόνων και Ανακλήσεων.

Ο καταναλωτής μπορεί να ελέγχει αν το προϊόν φέρει το ευρωπαϊκό λογότυπο βιολογικής παραγωγής, το οποίο προσδίδει μια συνεκτική οπτική ταυτότητα για τα βιολογικά προϊόντα που παράγονται στην ΕΕ. Αυτό διευκολύνει τους καταναλωτές να εντοπίζουν βιολογικά προϊόντα και βοηθά τους γεωργούς να τα εμπορεύονται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το λογότυπο βιολογικής παραγωγής μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για προϊόντα που έχουν πιστοποιηθεί ως βιολογικά από εξουσιοδοτημένη υπηρεσία ή φορέα ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις σχετικά με τον τρόπο παραγωγής, μεταποίησης, μεταφοράς και αποθήκευσής τους.

Εκτός από το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, πρέπει να εμφανίζεται ο κωδικός του φορέα ελέγχου, καθώς και ο τόπος στον οποίο καλλιεργούνται οι γεωργικές πρώτες ύλες που συνθέτουν το προϊόν, είτε πρόκειται για γεωργία ΕΕ είτε για γεωργία εκτός ΕΕ.

Το λογότυπο είναι υποχρεωτικό για τα περισσότερα βιολογικά προϊόντα και πρέπει να εμφανίζεται σύμφωνα με συγκεκριμένο σύνολο κανόνων. Στόχος είναι να αποφευχθεί η σύγχυση των καταναλωτών, να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη στα βιολογικά τρόφιμα και να υποστηριχθούν οι αρχές όσον αφορά τα καθεστώτα επιθεώρησης που εφαρμόζουν.

Το λογότυπο πρέπει να χρησιμοποιείται σε:

  • όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα της ΕΕ που παράγονται και πωλούνται ως βιολογικά εντός της ΕΕ.

Επιπλέον, το λογότυπο μπορεί προαιρετικά να χρησιμοποιηθεί:

  • σε εισαγόμενα προϊόντα όταν το προϊόν συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ για την εισαγωγή βιολογικών προϊόντων.
  • σε μη προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα.
  • σε βιολογικά προϊόντα της ΕΕ που διατίθενται σε αγορές τρίτων χωρών.
  • στο πλαίσιο ενημερωτικών εκστρατειών που αποσκοπούν στην εκπαίδευση του κοινού σχετικά με το σύστημα βιολογικών προϊόντων (εφόσον δεν είναι παραπλανητικό ή δεν χρησιμοποιείται για να υπονοηθεί ότι ένα μη βιολογικό προϊόν πληροί τις απαιτήσεις ενός βιολογικού προϊόντος).

Το λογότυπο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε:

  • προϊόντα που περιέχουν λιγότερο από 95 % βιολογικά συστατικά.
  • δραστηριότητες ομαδικής εστίασης, όπως εστιατόρια ή νοσοκομεία.
  • προϊόντα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων βιολογικής παραγωγής, όπως τα καλλυντικά ή τα προϊόντα θήρας και αλιείας.
  • προϊόντα υπό «μετατροπή».