Η δραστηριότητα της αποθήκευσης στη βιολογική παραγωγή αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (Κανονισμός (ΕΕ) 2018/848), η αποθήκευση πρέπει να διασφαλίζει την πλήρη ακεραιότητα των προϊόντων από το χωράφι μέχρι τον καταναλωτή, αποτρέποντας κάθε είδους επιμόλυνση ή ανάμειξη με μη βιολογικά προϊόντα.

Η δραστηριότητα αυτή απευθύνεται σε επιχειρήσεις που αποθηκεύουν βιολογικά προϊόντα ή προϊόντα υπό μετατροπή, τα οποία δεν παράγουν ούτε παρασκευάζουν οι ίδιες. Οι επιχειρήσεις αποθήκευσης για λογαριασμό τρίτων, συχνά αναφέρονται ως 3PL – Third-Party Logistics ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών logistics και εξυπηρετούν ένα ευρύ φάσμα αναγκών της αγοράς.

Τι περιλαμβάνει ο Κανονισμός για την αποθήκευση στη  βιολογική παραγωγή;

Όταν οι επιχειρήσεις χειρίζονται βιολογικά προϊόντα ή προϊόντα υπό μετατροπή ή μη βιολογικά προϊόντα σε οποιονδήποτε συνδυασμό και τα βιολογικά προϊόντα ή προϊόντα υπό μετατροπή αποθηκεύονται σε χώρους στους οποίους αποθηκεύονται και άλλα γεωργικά προϊόντα ή τρόφιμα, τότε υπάρχει η απαίτηση:

α) τα βιολογικά προϊόντα ή τα προϊόντα υπό μετατροπή διατηρούνται χωριστά από τα άλλα γεωργικά προϊόντα ή τρόφιμα,

β) να λαμβάνονται όλα τα μέτρα για να είναι δυνατή η ταυτοποίηση των αποστολών και να αποφεύγονται οι αναμείξεις ή ανταλλαγές μεταξύ βιολογικών, υπό μετατροπή ή μη βιολογικών προϊόντων,

γ) πριν από την αποθήκευση των βιολογικών προϊόντων έχουν ληφθεί κατάλληλα μέτρα καθαρισμού δοκιμασμένης αποτελεσματικότητας και οι επιχειρήσεις καταγράφουν τις εν λόγω εργασίες.

Στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης μόνο τα προϊόντα καθαρισμού και απολύμανσης που έχουν εγκριθεί δυνάμει του άρθρου 24 για χρήση στη βιολογική παραγωγή χρησιμοποιούνται για τον εν λόγω σκοπό.

Γιατί η δραστηριότητα της αποθήκευσης χρειάζεται την πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή;

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων παρέχει στις επιχειρήσεις τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας: Εξασφαλίζει ότι τα προϊόντα πληρούν αυστηρές απαιτήσεις που επιβάλλει η αγορά.
  • Αύξηση της ανταγωνιστικότητας: Προσφέρει πλεονέκτημα σε μια ανταγωνιστική αγορά με απαιτητικούς πελάτες.
  • Προστασία καταναλωτών και περιβάλλοντος: Διασφαλίζει ασφαλή προϊόντα και ενισχύει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα μέσω υπεύθυνης διαχείρισης πόρων.

Οφέλη της πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή

Τα κυριότερα οφέλη συνοψίζονται στα εξής:

  • Νομική συμμόρφωση και πρόσβαση στην αγορά.
  • Δικαίωμα διαχείρισης βιολογικών προϊόντων: Η πιστοποίηση είναι υποχρεωτική από την νομοθεσία για κάθε επιχείρηση που αποθηκεύει, συσκευάζει ή εμπορεύεται βιολογικά προϊόντα. Χωρίς αυτήν, δεν επιτρέπεται σε μία επιχείρηση να αναλαμβάνει νόμιμα τη διαχείριση τέτοιων προϊόντων.
  • Διεύρυνση πελατολογίου: Η επιχείρηση επιτρέπεται να συνεργάζεται με παραγωγούς, μεταποιητές και εμπόρους βιολογικών προϊόντων, οι οποίοι υποχρεούνται να επιλέγουν μόνο πιστοποιημένους συνεργάτες για την εφοδιαστική τους αλυσίδα.
  • Διασφάλιση ποιότητας και αξιοπιστίας.
  • Διατήρηση της βιολογικής ακεραιότητας: Η εφαρμογή των απαιτήσεων του Κανονισμού (π.χ. αυστηρός διαχωρισμός βιολογικών και μη βιολογικών προϊόντων, ειδικά πρωτόκολλα καθαρισμού) εκμηδενίζει τον κίνδυνο επιμόλυνσης.
  • Ιχνηλασιμότητα: Εγγυάται ότι τα προϊόντα παρακολουθούνται πλήρως από την παραλαβή έως την παράδοση, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πελατών της επιχείρησης, καθώς και των ελεγκτικών αρχών.
  • Εμπορικό και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
  • Προστιθέμενη αξία: Μια πιστοποιημένη αποθήκη (logistics provider) ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό της, καθώς προσφέρει εξειδικευμένες υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών.
  • Ενίσχυση της εταιρικής εικόνας: Αποδεικνύει τη δέσμευση της επιχείρησης προς την αειφορία, την προστασία του περιβάλλοντος και την ασφάλεια των τροφίμων.
  • Μείωση ρίσκου και ζημιών.
  • Πρόληψη προσβολών χωρίς χημικά: Οι προδιαγραφές του Κανονισμού επιβάλλουν φυσικές και προληπτικές μεθόδους για την αντιμετώπιση εχθρών (pest control), μειώνοντας τη χρήση επικίνδυνων χημικών ουσιών στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης.
  • Αποφυγή προστίμων: Η κατοχή πιστοποιητικού εγγράφου προστατεύει την επιχείρηση από αυστηρές κυρώσεις, ανακλήσεις προϊόντων και πρόστιμα που επιβάλλονται σε περιπτώσεις μη συμμορφούμενων αποθηκευτικών χώρων.

Συνολικά, η πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή αποτελεί “διαβατήριο” για μια αγορά που εκτιμά την υγιεινή διατροφή, την περιβαλλοντική υπευθυνότητα και τις ηθικές πρακτικές παραγωγής.

Διαδικασία Πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό Πιστοποίησης της Q-CERT

Ο υπεύθυνος της ενδιαφερόμενης επιχείρησης ή ο νόμιμος εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος της, καλείται να συμπληρώσει και να καταθέσει την Αίτηση (F-2050) μαζί με τα απαραίτητα έντυπα ώστε να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες σχετικά με:

  • το αντικείμενο της επιθυμητής πιστοποίησης,
  • τα γενικά στοιχεία της επιχείρησης όπως την επωνυμία, εταιρική μορφή και την έδρα της, 
  • τα ειδικά στοιχεία όπως οι δραστηριότητες και λειτουργίες της (υφιστάμενη κατάσταση), περιγραφή των εγκαταστάσεων, των πρακτικών μέτρων που πρόκειται να λάβει για να διασφαλίσει την τήρηση του Κανονισμού καθώς και των μέτρων προφύλαξης για περιορισμό του κινδύνου επιμόλυνσης, κλπ.
  • την προηγούμενη ή υφιστάμενη πιστοποίηση της επιχείρησης.

Η διαδικασία πιστοποίησης της δραστηριότητας της αποθήκευσης περιλαμβάνει ελέγχους σε όλα τα στάδια της διαχείρισης των προϊόντων, δηλαδή την μεταφορά, την παραλαβή, την αποθήκευση έως την διανομή στην αγορά.

Η συμβαλλόμενη επιχείρηση οφείλει να αποδεχθεί την τήρηση των παρακάτω εγγράφων, καθώς περιγράφουν τις απαιτήσεις ως προς το διαδικαστικό μέρος του ελέγχου και πιστοποίησης:

  • Κανονισμός Πιστοποίησης (αρχείο pdf)
  • Ειδικός Κανονισμός Πιστοποίησης Παρασκευής/Εισαγωγών/Εμπορίας (αρχείο pdf)
  • Κανονισμός Χρήσης Σημάτων και Πιστοποιητικών (αρχείο pdf) και 
  • Τιμοκατάλογος (αρχείο pdf)

Η διαδικασία πιστοποίησης της δραστηριότητας της αποθήκευσης περιλαμβάνει ελέγχους σε όλα τα στάδια της διαχείρισης των προϊόντων, δηλαδή την μεταφορά, την παραλαβή, την αποθήκευση έως την διανομή στην αγορά.

Η συμβαλλόμενη επιχείρηση οφείλει να αποδεχθεί την τήρηση των παρακάτω εγγράφων, καθώς περιγράφουν τις απαιτήσεις ως προς το διαδικαστικό μέρος του ελέγχου και πιστοποίησης:

Έντυπα αίτησης 

  • Αίτηση ένταξης στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων (αρχείο word), (αρχείο pdf) 
  • Δήλωση περιγραφή επιχείρησης Παρασκευής (αρχείο excel), (αρχείο pdf)
  • Πρόγραμμα Παρασκευής (αρχείο xlsx), (αρχείο pdf)
  • Δήλωση προϊόντος πολλαπλών συστατικών (αρχείο xlxs), (αρχείο pdf)
  • Νομιμοποιητικά έγγραφα της επιχείρησης που απαιτούνται ανάλογα με τη δραστηριότητα. Όπως για παράδειγμα: Καταστατικό επιχείρησης, Εκτύπωση δραστηριοτήτων από μητρώο ΑΑΔΕ, Καταχώρηση ΓΕΜΗ, Σχέδια εγκαταστάσεων, Διαγράμματα ροής παραγωγικής διαδικασίας, Περιγραφή αποθηκευτικών χώρων κλπ.  

Η αίτηση ελέγχεται και αξιολογείται από τον Φορέα  Πιστοποίησης και εφόσον γίνει αποδεκτή, τότε ο νόμιμος εκπρόσωπος της επιχείρησης καλείται να υπογράψει τη Σύμβαση Πιστοποίησης (αρχείο pdf) και το Παράρτημα συμβολαίου για Βιολογικά Προϊόντα (αρχείο pdf).

Στόχος και Ειδικές Ανάγκες

Η πιστοποίηση της δραστηριότητας αποθήκευση απευθύνεται σε επιχειρήσεις που αποθηκεύουν βιολογικά προϊόντα ή προϊόντα υπό μετατροπή, τα οποία δεν παράγουν ούτε παρασκευάζουν οι ίδιες. Οι επιχειρήσεις αποθήκευσης για λογαριασμό τρίτων, συχνά αναφέρονται ως 3PL – Third-Party Logistics ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών logistics και εξυπηρετούν ένα ευρύ φάσμα αναγκών της αγοράς

Γιατί να επιλέξετε την Q-CERT για πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων

Η Q-CERT έχει λάβει έγκριση ανάθεσης καθηκόντων από το Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τον έλεγχο και την πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων σύμφωνα με τον Κανονισμό βιολογικής παραγωγής, Κανονισμός (ΕE) 2018/848 (αρχείο pdf).

Η Q-CERT διαθέτει διαπίστευση από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) σύμφωνα με το ISO 17065 για τη λειτουργία της ως Φορέας Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων. (αρχείο pdf)

Η Q-CERT αναθέτει τη διενέργεια των επιθεωρήσεων αποκλειστικά σε κατάλληλα καταρτισμένους και έμπειρους στον τομέα τους επιθεωρητές και ελεγκτές.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) 

Η διαδικασία περιλαμβάνει επιλογή εγκεκριμένου φορέα ελέγχου και πιστοποίησης, υποβολή αίτησης, έλεγχο φακέλου, σύμβαση πιστοποίησης, επιθεώρηση, πιθανές διορθώσεις ή διορθωτικές ενέργειες και στη συνέχεια έκδοση πιστοποιητικού εγγράφου, εφόσον επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση μέσω ποιοτικού ελέγχου.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις του Κανονισμού για τη δραστηριότητα αποθήκευση στην αγορά πιέστε εδώ.

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων απαιτεί συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία. Οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων πρέπει να γνωρίζουν καλά τη σχετική νομοθεσία ώστε να έχουν πλήρη επίγνωση των ευθυνών τους. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις των Κανονισμών οδηγεί στη χορήγηση πιστοποιητικού εγγράφου της επιχείρησης.

Στις παρακάτω συνδέσεις θα βρείτε τη βασική Νομοθεσία για την βιολογική παραγωγή:

  • Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Β. ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Γ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΗΜΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ
  • Δ. ΑΛΛΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Τα βασικά έγγραφα και αρχεία χωρίζονται στις εξής κύριες κατηγορίες:

Νομιμοποιητικά Έγγραφα Επιχείρησης, δηλαδή τα επίσημα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη λειτουργία των αποθηκευτικών χώρων, τις κατόψεις και τα σχέδια εγκατάστασης που αποτυπώνουν με σαφήνεια τους χώρους αποθήκευσης και, στην περίπτωση παράλληλης αποθήκευσης, τον σαφή διαχωρισμό των βιολογικών από τα μη βιολογικά προϊόντα.

Αρχεία Εισερχομένων (Αγορές και Παραλαβές), όπως: Πιστοποιητικά προμηθευτών, Παραστατικά παραλαβής / αγοράς, Αρχεία ελέγχου παραλαβής, Αρχεία μεταφορών.

Αρχεία Αποθήκευσης και Διαχείρισης, όπως: Αρχείο αποθήκης, Διαχωρισμός προϊόντων, Σύστημα Ιχνηλασιμότητας.

Αρχεία Υγιεινής, Καθαριότητας & Ασφάλειας, όπως: Πρόγραμμα και αρχεία καθαρισμού, Λίστα εγκεκριμένων καθαριστικών/ απολυμαντικών, Αρχείο μυοκτονίας – απεντόμωσης, Καταγραφή θερμοκρασιών/ υγρασίας.

Αρχεία Εξερχομένων (Πωλήσεις και Διανομή), όπως: Παραστατικά Πωλήσεων, Διαδικασία διαχείρισης ύποπτων/ μη συμμορφούμενων προϊόντων, Αρχείο παραπόνων

Ο καταναλωτής μπορεί να ελέγχει αν το προϊόν φέρει το ευρωπαϊκό λογότυπο βιολογικής παραγωγής, το οποίο προσδίδει μια συνεκτική οπτική ταυτότητα για τα βιολογικά προϊόντα που παράγονται στην ΕΕ. Αυτό διευκολύνει τους καταναλωτές να εντοπίζουν βιολογικά προϊόντα και βοηθά τους γεωργούς να τα εμπορεύονται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το λογότυπο βιολογικής παραγωγής μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για προϊόντα που έχουν πιστοποιηθεί ως βιολογικά από εξουσιοδοτημένη υπηρεσία ή φορέα ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις σχετικά με τον τρόπο παραγωγής, μεταποίησης, μεταφοράς και αποθήκευσής τους.

Εκτός από το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, πρέπει να εμφανίζεται ο κωδικός του φορέα ελέγχου, καθώς και ο τόπος στον οποίο καλλιεργούνται οι γεωργικές πρώτες ύλες που συνθέτουν το προϊόν, είτε πρόκειται για γεωργία ΕΕ είτε για γεωργία εκτός ΕΕ.

Το λογότυπο είναι υποχρεωτικό για τα περισσότερα βιολογικά προϊόντα και πρέπει να εμφανίζεται σύμφωνα με συγκεκριμένο σύνολο κανόνων. Στόχος είναι να αποφευχθεί η σύγχυση των καταναλωτών, να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη στα βιολογικά τρόφιμα και να υποστηριχθούν οι αρχές όσον αφορά τα καθεστώτα επιθεώρησης που εφαρμόζουν.

Το λογότυπο πρέπει να χρησιμοποιείται σε:

  • όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα της ΕΕ που παράγονται και πωλούνται ως βιολογικά εντός της ΕΕ.

Επιπλέον, το λογότυπο μπορεί προαιρετικά να χρησιμοποιηθεί:

  • σε εισαγόμενα προϊόντα όταν το προϊόν συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ για την εισαγωγή βιολογικών προϊόντων.
  • σε μη προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα.
  • σε βιολογικά προϊόντα της ΕΕ που διατίθενται σε αγορές τρίτων χωρών.
  • στο πλαίσιο ενημερωτικών εκστρατειών που αποσκοπούν στην εκπαίδευση του κοινού σχετικά με το σύστημα βιολογικών προϊόντων (εφόσον δεν είναι παραπλανητικό ή δεν χρησιμοποιείται για να υπονοηθεί ότι ένα μη βιολογικό προϊόν πληροί τις απαιτήσεις ενός βιολογικού προϊόντος).

Το λογότυπο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε:

  • προϊόντα που περιέχουν λιγότερο από 95 % βιολογικά συστατικά.
  • δραστηριότητες ομαδικής εστίασης, όπως εστιατόρια ή νοσοκομεία.
  • προϊόντα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων βιολογικής παραγωγής, όπως τα καλλυντικά ή τα προϊόντα θήρας και αλιείας.
  • προϊόντα υπό «μετατροπή».