Το ISO 9001 είναι, εδώ και δεκαετίες, το πιο διαδεδομένο διεθνές πρότυπο για τα Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας (ΣΔΠ). Τον Σεπτέμβριο του 2026 δημοσιεύθηκε η νέα έκδοση ISO 9001:2026, η οποία αντικαθιστά το ISO 9001:2015 (συμπεριλαμβανομένης της Τροποποίησης 1:2024). Δεν πρόκειται για ριζική ανατροπή, η βασική φιλοσοφία του προτύπου παραμένει άθικτη. Πρόκειται, μάλλον, για μια στοχευμένη επικαιροποίηση.
Τι αλλάζει στο ISO 9001:2026
Ηγεσία και κουλτούρα ποιότητας
Ίσως η πιο ουσιαστική μετατόπιση της νέας έκδοσης αφορά τον ρόλο της ανώτατης διοίκησης. Το πρότυπο δεν αρκείται πλέον στη γενική αναφορά στην «ανάληψη ευθύνης» απαιτεί ενεργή προώθηση μιας κουλτούρας ποιότητας και ηθικής συμπεριφοράς εντός του οργανισμού. Η ποιότητα, με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο ζήτημα διαδικασιών και ελέγχων· είναι και ζήτημα νοοτροπίας και τρόπου λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, ενισχύονται οι απαιτήσεις για την ευαισθητοποίηση του προσωπικού, ώστε οι εργαζόμενοι να βιώνουν την ποιότητα ως μέρος της καθημερινής τους εργασίας όχι ως εξωτερική υποχρέωση.
Σαφέστερη διαχείριση κινδύνων και ευκαιριών
Η προσέγγιση βάσει κινδύνου ήταν ήδη κεντρικό στοιχείο του ISO 9001:2015. Στη νέα έκδοση, ωστόσο, γίνεται σαφέστερη η διάκριση μεταξύ κινδύνων και ευκαιριών: δεν αρκεί να εντοπίζουμε και να αντιμετωπίζουμε αυτό που μπορεί να πάει στραβά εξίσου σημαντική είναι η συστηματική αξιοποίηση των ευκαιριών που ανοίγονται μπροστά μας.
Ενισχυμένος σχεδιασμός αλλαγών
Οι αλλαγές στο ΣΔΠ αντιμετωπίζονται πλέον με μεγαλύτερη σοβαρότητα. Οι οργανισμοί καλούνται να σκέφτονται πιο ολοκληρωμένα τις συνέπειες κάθε αλλαγής, τον τρόπο με τον οποίο θα την κοινοποιήσουν στους εμπλεκόμενους, και πώς θα παρακολουθήσουν αν πέτυχε τον σκοπό της.
Σύνδεση ΣΔΠ με τη στρατηγική κατεύθυνση
Ένα σύστημα διαχείρισης ποιότητας που λειτουργεί παράλληλα και αποκομμένο από τη στρατηγική του οργανισμού έχει περιορισμένη αξία. Η νέα έκδοση το αναγνωρίζει αυτό ρητά: η πολιτική ποιότητας και οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να συνδέονται ουσιαστικά με τις επιχειρησιακές προτεραιότητες και τους στρατηγικούς στόχους.
Κλιματική αλλαγή
Οι απαιτήσεις που αφορούν την κλιματική αλλαγή οι οποίες είχαν εισαχθεί ήδη μέσω της τροποποίησης του 2024 ενσωματώνονται πλέον πλήρως στο κυρίως κείμενο του προτύπου. Κάθε οργανισμός καλείται να αξιολογήσει εάν η κλιματική αλλαγή συνιστά σχετικό ζήτημα για το πλαίσιο λειτουργίας του και εάν τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν συναφείς απαιτήσεις.
Αναθεωρημένο Annex A
Το νέο Annex A παρέχει εκτενέστερες επεξηγήσεις για τη δομή, την ορολογία και την πρόθεση επιμέρους απαιτήσεων μια πρακτική προσθήκη που αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά την κατανόηση και την εφαρμογή του προτύπου στην πράξη.
Μία εξέλιξη και όχι μια ριζική αλλαγή
Το ISO 9001:2026 διατηρεί απαρέγκλιτα τις βασικές αρχές που γνωρίζουμε:
Οι αλλαγές είναι στοχευμένες και εξελικτικές, σχεδιασμένες για να ενισχύσουν τη σαφήνεια και να κάνουν το πρότυπο πιο χρήσιμο στις σημερινές συνθήκες, χωρίς να ανατρέψουν αυτό που ήδη λειτουργεί.
Χρονοδιάγραμμα μετάβασης
Η περίοδος μετάβασης ορίζεται σε τρία (3) χρόνια από την ημερομηνία δημοσίευσης του προτύπου. Τα κρίσιμα ορόσημα είναι τα εξής:
Έως 31 Μαρτίου 2027 Οι Φορείς Διαπίστευσης (ΦΔ) οφείλουν να είναι έτοιμοι να αξιολογούν βάσει του νέου προτύπου και να έχουν ανακοινώσει τη διαδικασία μετάβασής τους.
Έως 30 Ιουνίου 2027 Οι Φορείς Πιστοποίησης (ΦΠ) υποβάλλουν στον αρμόδιο ΦΔ τη Δήλωση Μετάβασης (σύμφωνα με το Παράρτημα Α) μαζί με τα απαιτούμενα υποστηρικτικά έγγραφα.
Έως 30 Σεπτεμβρίου 2027 Ολοκλήρωση των αποφάσεων μετάβασης των ΦΠ από τους ΦΔ και έκδοση των αντίστοιχων εγγράφων διαπίστευσης.
Έως 31 Μαρτίου 2028 Από την ημερομηνία αυτή, οι νέες / αρχικές πιστοποιήσεις εκδίδονται αποκλειστικά βάσει του ISO 9001:2026. Δεν επιτρέπεται πλέον η έκδοση νέων πιστοποιητικών βάσει του ISO 9001:2015.
Έως 30 Σεπτεμβρίου 2029 (λήξη περιόδου μετάβασης) Όλοι οι πιστοποιημένοι οργανισμοί πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τη μετάβασή τους στο ISO 9001:2026, μέσω τακτικού ελέγχου (επιτήρησης ή ανανέωσης) ή ειδικού ελέγχου μετάβασης. Πιστοποιητικά βάσει του ISO 9001:2015 παύουν να ισχύουν μετά την ημερομηνία αυτή.
Μείνετε ενημερωμένοι
Η QMSCERT παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από το ISO 9001:2026 και τις απαιτήσεις μετάβασης. Εγγραφείτε στο newsletter μας για να λάβετε σχετικές ενημερώσεις για το ISO 9001:2026 και για τον υπόλοιπο κλάδο της πιστοποίησης.