Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος, δηλαδή ο Νόμος 4936/2022, αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο της χώρας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη σταδιακή πορεία προς την απανθρακοποίηση.
Στο πλαίσιο αυτό, πολλές επιχειρήσεις καλούνται να καταγράφουν και να τεκμηριώνουν το ανθρακικό αποτύπωμα τους, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις απαιτείται επαλήθευση από επίσημα αναγνωρισμένο ή διαπιστευμένο φορέα.
Η Q-CERT δραστηριοποιείται στον έλεγχο, την επαλήθευση και την πιστοποίηση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με βάση τα εφαρμοστέα πρότυπα και κανονιστικά πλαίσια. Ο νόμος προβλέπει μέτρα προσαρμογής, ενδιάμεσους στόχους μείωσης εκπομπών, δείκτες παρακολούθησης και μέτρα για επιχειρήσεις, κτίρια, μεταφορές και ηλεκτροπαραγωγή.
Τι προβλέπει ο Νόμος 4936/2022 για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου
Ο Νόμος 4936/2022 θεσπίζει μέτρα και πολιτικές για τον μετριασμό των ανθρωπογενών εκπομπών και τη μετάβαση της χώρας προς την κλιματική ουδετερότητα. Προβλέπει ενδιάμεσους στόχους για τα έτη 2030 και 2040, δείκτες παρακολούθησης της προόδου, διαδικασίες αξιολόγησης και αναπροσαρμογής στόχων, καθώς και ειδικά μέτρα για τη μείωση εκπομπών από βασικούς τομείς της οικονομίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διατάξεις που αφορούν τις επιχειρήσεις, καθώς εισάγουν υποχρεώσεις καταγραφής, υποβολής και, όπου απαιτείται, επαλήθευσης στοιχείων εκπομπών. Με αυτόν τον τρόπο, ο νόμος συνδέει την περιβαλλοντική συμμόρφωση με συγκεκριμένη τεκμηρίωση και ελεγχόμενη αναφορά δεδομένων.
Κλιματικοί στόχοι 2030, 2040 και 2050
Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος θέτει ως μακροπρόθεσμο στόχο τη μετάβαση της Ελλάδας στην κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, προβλέπονται ενδιάμεσοι στόχοι μείωσης των καθαρών ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030 και κατά 80% έως το 2040, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Οι στόχοι αυτοί δημιουργούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι υποχρεώσεις παρακολούθησης, υπολογισμού και επαλήθευσης εκπομπών για οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Ποιες επιχειρήσεις επηρεάζονται από τις υποχρεώσεις ανθρακικού αποτυπώματος
Οι υποχρεώσεις του Νόμου 4936/2022 δεν αφορούν όλες τις επιχειρήσεις με τον ίδιο τρόπο. Συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως εισηγμένες εταιρείες, πιστωτικά ιδρύματα και άλλες μεγάλες επιχειρήσεις, υποχρεούνται να καταρτίζουν ετήσια Έκθεση Αποτυπώματος Άνθρακα, η οποία δημοσιοποιείται ηλεκτρονικά.
Παράλληλα, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις συγκεκριμένων κλάδων υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις για το ανθρακικό τους αποτύπωμα στη δημόσια προσβάσιμη ηλεκτρονική βάση δεδομένων που λειτουργεί ο ΟΦΥΠΕΚΑ.
Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να έχουν επαληθευτεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 20 του νόμου, όπου αυτό προβλέπεται. Για κάθε επιχείρηση, η ακριβής υποχρέωση εξαρτάται από την κατηγορία, το μέγεθος και το πεδίο δραστηριότητάς της.
Έκθεση Αποτυπώματος Άνθρακα: τι περιλαμβάνει και γιατί επαληθεύεται
Η Έκθεση Αποτυπώματος Άνθρακα αφορά την καταγραφή, ποσοτικοποίηση και αναφορά των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου ενός οργανισμού ή μιας επιχείρησης. Περιλαμβάνει στοιχεία που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας, τις πηγές εκπομπών, τα όρια του υπολογισμού, τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε και τα αποτελέσματα του υπολογισμού εκπομπών.
Η εσωτερική κατάρτιση της έκθεσης δεν αρκεί πάντα για σκοπούς συμμόρφωσης. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται επαλήθευση από επίσημα αναγνωρισμένο ή διαπιστευμένο επαληθευτή, ώστε να επιβεβαιώνεται η αξιοπιστία, η πληρότητα και η συνέπεια των στοιχείων. Η ανεξάρτητη επαλήθευση μειώνει τον κίνδυνο λαθών ή μη τεκμηριωμένων αναφορών και ενισχύει την αξιοπιστία της έκθεσης απέναντι στις αρμόδιες αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Πρότυπα ISO 14064-1, ISO 14065 και Κανονισμός ΕΕ 2018/2067
Η επαλήθευση έκθεσης ανθρακικού αποτυπώματος πραγματοποιείται με βάση αναγνωρισμένα πρότυπα και μεθοδολογίες. Το ISO 14065 καθορίζει απαιτήσεις για φορείς που διενεργούν επικύρωση και επαλήθευση περιβαλλοντικών πληροφοριών, ενώ ο Κανονισμός ΕΕ 2018/2067 συνδέεται με την επαλήθευση και τη διαπίστευση στο πλαίσιο των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
Η Q-CERT είναι διαπιστευμένος φορέας για τον έλεγχο και την πιστοποίηση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με βάση τις απαιτήσεις του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14065:2013, τον Εκτελεστικό Κανονισμό ΕΕ 2018/2067 και εθελοντικά προγράμματα σύμφωνα με το ISO 14064-1.
Επαλήθευση από διαπιστευμένο φορέα
Η επαλήθευση των εκπομπών πρέπει να διενεργείται από αναγνωρισμένο επαληθευτή και διαπιστευμένο φορέα, ανάλογα με το εφαρμοστέο πλαίσιο. Η διαπίστευση τεκμηριώνει ότι ο φορέας διαθέτει την απαιτούμενη επάρκεια, ανεξαρτησία και διαδικαστική ικανότητα για τη διενέργεια ελέγχων και επαληθεύσεων σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρότυπα και κανονισμούς.
Στην πράξη, ο ρόλος του φορέα δεν είναι να διαμορφώσει την πολιτική της επιχείρησης για τη μείωση εκπομπών, αλλά να αξιολογήσει αντικειμενικά τα δεδομένα, τη μεθοδολογία και την τεκμηρίωση της έκθεσης. Η επαλήθευση στηρίζεται σε τεκμήρια, ελέγχους και επαγγελματική κρίση, με στόχο την αξιόπιστη επιβεβαίωση της συμμόρφωσης.
Ο ρόλος της Q-CERT στην επαλήθευση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου
Η Q-CERT είναι 100% ελληνικός φορέας πιστοποίησης με διεθνή παρουσία σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική. Είναι διαπιστευμένος φορέας για τον έλεγχο, και την επαλήθευση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με βάση τις απαιτήσεις του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14065:2013, τον Κανονισμό ΕΕ 2018/2067 και το ISO 14064-1, με αριθμό διαπίστευσης 1289. Είναι επίσης αναγνωρισμένος φορέας σύμφωνα με την κοινή απόφαση που αναφέρεται στο υφιστάμενο περιεχόμενο της σελίδας, με σχετικό αριθμό πρωτοκόλλου 37354-08-04-2022.
Οφέλη από την πιστοποίηση και επαλήθευση ανθρακικού αποτυπώματος
Η πιστοποίηση και επαλήθευση ανθρακικού αποτυπώματος συμβάλλει στην κάλυψη υποχρεωτικής νομοθεσίας και στη μείωση κινδύνου προστίμων, όπου υπάρχουν σχετικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει τη συμμετοχή σε σύστημα εμπορίας ρύπων, την αξιόπιστη αποτύπωση των εκπομπών και τη δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης του ανθρακικού αποτυπώματος με την πάροδο του χρόνου.
Επιπλέον, η συστηματική καταγραφή εκπομπών μπορεί να βελτιώσει την οργάνωση δεδομένων, αποθεμάτων και logistics, ενώ η αξιόπιστη επαλήθευση ενισχύει την περιβαλλοντική εικόνα και την εμπιστοσύνη προς τα δημοσιοποιούμενα στοιχεία της επιχείρησης.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Έναρξη διαδικασίας επαλήθευσης εκπομπών με την Q-CERT
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την επαλήθευση εκθέσεων ανθρακικού αποτυπώματος βάσει του Ν. 4936/2022, μπορείτε να συμβουλευτείτε τον Κανονισμό Πιστοποίησης F-2132 και τη σχετική Φόρμα Αίτησης F-2503, Annex H της Q-CERT. Ζητήστε από τον φορέα μας οικονομική προσφορά στέλνοντας τις παρακάτω φόρμες αίτησης στο info@qmscert.com.