(αδιαπίστευτο πιστοποιητικό ή με αναφορά στο πιστοποιητικό του ISO 27001 ως κάλυψη επιπρόσθετων απαιτήσεων)
Το ISO 27799 είναι το διεθνές πρότυπο για την ασφάλεια πληροφοριών στον χώρο της υγείας. Στόχος του είναι να διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα, ακεραιότητα και διαθεσιμότητα των δεδομένων υγείας, προστατεύοντας τις πληροφορίες ασθενών σε όλο τον κύκλο ζωής τους. Το πρότυπο βασίζεται και επεκτείνει το ISO/IEC 27002, παρέχοντας κλαδικές κατευθυντήριες για οργανισμούς υγείας που θέλουν να εφαρμόσουν αποτελεσματικό και επιθεωρήσιμο πλαίσιο ασφάλειας.
Τι είναι το ISO 27799 και ποιο το πεδίο εφαρμογής του
Το ISO 27799 είναι ένα τεχνολογικά ουδέτερο πρότυπο health informatics που παρέχει οδηγίες για τη διαχείριση της ασφάλειας όλων των ειδών πληροφοριών υγείας, ανεξαρτήτως μέσου αποθήκευσης ή μετάδοσης (έντυπο, ψηφιακό, σε μεταφορά). Συμπληρώνει και εξειδικεύει τους ελέγχους του ISO/IEC 27002 στο περιβάλλον υγείας, χωρίς να επιβάλλει συγκεκριμένη τεχνολογία ή λύση—αντίθετα, ορίζει κατευθυντήριες γραμμές και σκοπούς ελέγχων που μπορούν να προσαρμοστούν στο μέγεθος, την πολυπλοκότητα και το ρίσκο κάθε οργανισμού. Εφαρμόζεται σε νοσοκομεία, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια, πάροχους e-health, καθώς και σε τρίτους που επεξεργάζονται δεδομένα υγείας για λογαριασμό τους (π.χ. data centers, cloud).
Γιατί είναι σημαντικό για τους οργανισμούς υγείας
Ο κλάδος υγείας αποτελεί στόχο αυξανόμενων κυβερνοαπειλών και παραβιάσεων δεδομένων. Η απώλεια ή αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών ασθενών προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις: κίνδυνο για τη φροντίδα, νομική/ρυθμιστική έκθεση, οικονομικό κόστος και βλάβη φήμης. Το ISO 27799 βοηθά ώστε μόνο εξουσιοδοτημένο προσωπικό να έχει πρόσβαση στα δεδομένα, υποστηρίζει δομημένη αποτίμηση κινδύνων και εισάγει διαδικασίες που μειώνουν την πιθανότητα και τον αντίκτυπο περιστατικών. Παράλληλα, ενισχύει τη συμμόρφωση με κανονιστικές απαιτήσεις (π.χ. GDPR) και δικαιολογεί αυξημένες επενδύσεις σε κυβερνοασφάλεια μέσα από μετρήσιμα οφέλη ποιότητας και ασφάλειας φροντίδας.
Σχέση του ISO 27799 με ISO 27001 & ISO/IEC 27002
Το ISO 27001 αποτελεί το γενικό πλαίσιο για ένα ISMS (Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών). Το ISO/IEC 27002 περιγράφει πρακτικές/ελέγχους ασφάλειας. Το ISO 27799 λειτουργεί ως κλαδική εξειδίκευση για τον χώρο της υγείας—ερμηνεύει και ενισχύει τους ελέγχους του 27002 με παραδείγματα, ρόλους και διαδικασίες προσαρμοσμένες στα δεδομένα υγείας. Για πιστοποίηση κατά ISO 27799, προϋποτίθεται η παράλληλη πιστοποίηση ISO 27001 (ή συνδυασμένη), ώστε οι οδηγίες του 27799 να εντάσσονται σε λειτουργικό ISMS που ελέγχεται και βελτιώνεται.
Απαιτήσεις και διαδικασία Πιστοποίησης ISO 27799
Η πορεία προς την πιστοποίηση περιλαμβάνει:
- Καθορισμό scope & gap analysis – αποτύπωση υπηρεσιών/τμημάτων, ροών PHI/PII, συστημάτων και τρίτων· εντοπισμός κενών έναντι 27799/27002.
- Διαχείριση κινδύνων – αναγνώριση απειλών/ευπαθειών, αξιολόγηση επιπτώσεων στην ασφάλεια φροντίδας και επιλογή μέτρων.
- Πολιτικές & διαδικασίες – πρόσβαση βάσει ρόλων, ελαχιστοποίηση/ταξινόμηση δεδομένων, encryption/logging, διαχείριση περιστατικών, διαχείριση προμηθευτών, φυσική ασφάλεια.
- Εκπαίδευση προσωπικού – στοχευμένη κατά ρόλο (κλινικό, Διοικητικό, IT/BIOMED, DPO).
- Εσωτερικός έλεγχος & Management Review – τεκμήρια αποτελεσματικότητας, KPIs, CAPAs.
- Audit πιστοποίησης από ανεξάρτητο διαπιστευμένο φορέα – Stage 1 (ετοιμότητα ISMS/27799) και Stage 2 (εφαρμογή/αποτελεσματικότητα με δειγματοληψίες).
Προϋπόθεση: ενεργό ISO 27001.
Κύκλος: τριετής με ετήσιες επιτηρήσεις (surveillance) και recertification στην 3ετία.
Οφέλη για οργανισμούς υγείας
GDPR και ISO 27799: Συμβατότητα και συμπληρωματικότητα
Το ISO 27799 παρέχει πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου και τεχνικοοργανωτικά μέτρα που υποστηρίζουν την εφαρμογή του GDPR στον χώρο της υγείας—ιδίως σε ό,τι αφορά νόμιμες βάσεις, ελαχιστοποίηση, δικαιώματα υποκειμένων, ασφάλεια επεξεργασίας, διαβιβάσεις και τεκμηρίωση. Δεν αντικαθιστά τον GDPR, προσφέρει έναν δομημένο τρόπο να τον εφαρμόζετε και να παρουσιάζετε αποδείξιμη συμμόρφωση σε ελέγχους και αξιολογήσεις.
Προετοιμασία για audit & βέλτιστες πρακτικές
Κόστος, διάρκεια & προκλήσεις Πιστοποίησης ISO 27799
Κόστος: εξαρτάται από μέγεθος οργανισμού, αριθμό εγκαταστάσεων, ποικιλία κλινικών συστημάτων, όγκο/ευαισθησία δεδομένων, τρίτους/διασυνδέσεις και αν συνδυάζεται με άλλα πρότυπα (π.χ. ISO 27001/22301).
Διάρκεια: τυπικά 2-4 μήνες, ανάλογα με την ωριμότητα ISMS και την ετοιμότητα διαδικασιών υγείας.
Προκλήσεις: ετερογένεια συστημάτων (HIS, LIS, RIS, PACS, clinical portals), legacy εξοπλισμός, βάρδιες/εκπαίδευση προσωπικού, διασυνδέσεις με τρίτους (labs, insurers, telehealth). Λύση: σταδιακή υλοποίηση βάσει ρίσκου (quick wins → high-risk areas), ισχυρή χορηγία διοίκησης, σαφές RACI.
Συμπέρασμα & μελλοντικές εξελίξεις
Καθώς οι κυβερνοαπειλές και η ψηφιοποίηση της υγείας αυξάνονται (telemedicine, remote monitoring, clinical cloud), η σημασία του ISO 27799 εντείνεται. Το πρότυπο αναθεωρείται περιοδικά ώστε να παραμένει σύγχρονο και θα συνεχίσει να λειτουργεί ως κρίσιμο σημείο αναφοράς για την προστασία των δεδομένων ασθενών και την ανθεκτικότητα των οργανισμών υγείας.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Γιατί Q-CERT για την Πιστοποίηση ISO 27799
Η Πιστοποίηση ISO 27799 ενισχύει την ασφάλεια πληροφοριών, τη συμμόρφωση και την αξιοπιστία των οργανισμών υγείας που διαχειρίζονται ευαίσθητα δεδομένα ασθενών και ιατρικές πληροφορίες. Εάν εξετάζετε την υιοθέτηση του προτύπου, ζητήστε εκτίμηση scope, audit days και κόστους, καθώς και ένα ρεαλιστικό πλάνο υλοποίησης και πιστοποίησης προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες του οργανισμού σας. Μπορείτε να απευθυνθείτε στη Q-CERT για πιστοποίηση ISO 27001/27799, λαμβάνοντας σαφή καθοδήγηση για τη διαδικασία επιθεώρησης και μια value-added προσέγγιση που εστιάζει στην ουσιαστική προστασία των δεδομένων υγείας και στην πραγματική συμμόρφωση.