Η Πιστοποίηση BioDiversity Add-on είναι ένα συμπληρωματικό πρότυπο του GLOBALG.A.P. που υποστηρίζει τη συστηματική διαχείριση της βιοποικιλότητας στη φυτική παραγωγή.

Λειτουργεί ως εργαλείο farm assurance, βοηθώντας τους παραγωγούς να τεκμηριώνουν τις πρακτικές που εφαρμόζουν για την προστασία του οικοσυστήματος, τη διαχείριση του εδάφους και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης.

Το BioDiversity Add-on βελτιώνει την αξιοπιστία του παραγωγού απέναντι σε αγοραστές, λιανεμπόρους και φορείς της εφοδιαστικής αλυσίδας, οι οποίοι ζητούν ολοένα και περισσότερο αποδείξεις υπεύθυνης και βιώσιμης γεωργικής παραγωγής. 

Τι είναι το BioDiversity Add-on και ποιος είναι ο σκοπός του 

Το BioDiversity Add-on είναι ένα εθελοντικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο πρότυπο που βοηθά τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις να παρακολουθούν, να ενισχύουν και να προστατεύουν βασικές πτυχές της βιοποικιλότητας. Ο σκοπός του είναι να μετατρέψει τη διαχείριση της βιοποικιλότητας από γενική περιβαλλοντική πρόθεση σε οργανωμένη και τεκμηριωμένη πρακτική στο επίπεδο της εκμετάλλευσης. 

Στο πλαίσιο της βιώσιμης γεωργίας, το πρότυπο συμβάλλει:

  • στη διατήρηση των οικοσυστημάτων
  • στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της παραγωγής
  • στη δημιουργία σαφούς πλαισίου για τη διαχείριση του αγροκτήματος

Παράλληλα, παρέχει καθοδήγηση για την ανάπτυξη ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης για τη βιοποικιλότητα. 

Πεδίο εφαρμογής και προϋποθέσεις ένταξης σε συνδυασμό με GLOBALG.A.P. IFA 

Το BioDiversity Add-on έχει σχεδιαστεί για να εφαρμόζεται σε συνδυασμό με την ολοκληρωμένη διασφάλιση φάρμας (IFA) του GLOBALG.A.P., κυρίως στο πεδίο της φυτικής παραγωγής και ειδικότερα στα οπωροκηπευτικά. Για την εφαρμογή του απαιτείται προηγούμενη πιστοποίηση ή ένταξη στο GLOBALG.A.P. IFA, καθώς το add-on δεν λειτουργεί ως πλήρως ανεξάρτητο σχήμα. 

Απευθύνεται σε παραγωγούς και ομάδες παραγωγών που επιθυμούν να αποδείξουν με αντικειμενικό τρόπο ότι εφαρμόζουν πρακτικές προστασίας της βιοποικιλότητας. Η αξιολόγηση γίνεται παράλληλα με το IFA, ώστε οι απαιτήσεις του add-on να ενσωματώνονται σε μια ήδη αναγνωρισμένη διαδικασία ελέγχου. 

Βασικές αρχές και περιβαλλοντικά οφέλη της πιστοποίησης 

Η πιστοποίηση BioDiversity Add-on στηρίζεται στην αρχή ότι η γεωργική παραγωγή μπορεί να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά όταν προστατεύει και ενισχύει το φυσικό περιβάλλον γύρω της.

Η σωστή διαχείριση της βιοποικιλότητας συμβάλλει:

  • στην οικολογική ισορροπία
  • στη διατήρηση ωφέλιμων οργανισμών
  • στη βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους
  • στη φυσική καταπολέμηση εχθρών 

Για τον παραγωγό, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε πιο ανθεκτικά παραγωγικά συστήματα και σε καλύτερη προσαρμογή σε περιβαλλοντικές πιέσεις. Η ενίσχυση των φυσικών οικοσυστημικών λειτουργιών δεν έχει μόνο περιβαλλοντική αξία, αλλά μπορεί να υποστηρίξει και τη σταθερότητα της παραγωγής. Έτσι, το πρότυπο συνδέει τη συμμόρφωση με πρακτικά οφέλη για το αγρόκτημα και τη μακροχρόνια βιωσιμότητά του. 

Οφέλη της πιστοποίησης για παραγωγούς, αγοραστές και εφοδιαστική αλυσίδα 

Η πιστοποίηση δίνει στους παραγωγούς τη δυνατότητα να διαφοροποιηθούν μέσω μιας αναγνωρίσιμης και τεκμηριωμένης προσέγγισης στη διαχείριση της βιοποικιλότητας. Για τους αγοραστές, το λιανεμπόριο και τους φορείς της εφοδιαστικής αλυσίδας, το BioDiversity Add-on λειτουργεί ως εργαλείο επιβεβαίωσης ότι ο παραγωγός εφαρμόζει συγκεκριμένες πρακτικές και δεν περιορίζεται σε γενικές περιβαλλοντικές δηλώσεις. 

Το πρότυπο μπορεί επίσης να υποστηρίξει δεσμεύσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και απαιτήσεις βιωσιμότητας που τίθενται από πελάτες ή εμπορικούς συνεργάτες. Σε αγορές όπου η περιβαλλοντική τεκμηρίωση αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία, η πιστοποίηση αυτή μπορεί να ενισχύσει την εμπορική αξιοπιστία του παραγωγού και να βελτιώσει τη θέση του απέναντι σε οργανωμένα σχήματα προμήθειας. 

Διαδικασία πιστοποίησης BioDiversity Add-on και στάδια επιθεώρησης 

Η διαδικασία πιστοποίησης περιλαμβάνει στάδια προετοιμασίας, εγγραφής, αυτοαξιολόγησης και επιθεώρησης από ανεξάρτητο φορέα πιστοποίησης. Αρχικά, ο παραγωγός ή η ομάδα παραγωγών πρέπει να επιβεβαιώσει ότι πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης και ότι η υφιστάμενη πιστοποίηση ή αξιολόγηση GLOBALG.A.P. IFA μπορεί να συνδυαστεί με το add-on. 

Στη συνέχεια πραγματοποιείται αυτοέλεγχος, κατά τον οποίο εξετάζεται η υφιστάμενη κατάσταση της εκμετάλλευσης σε σχέση με τις απαιτήσεις του προτύπου. Ακολουθεί η επίσημη επιθεώρηση, όπου αξιολογείται η τεκμηρίωση, οι πρακτικές εφαρμογής και η πραγματική κατάσταση στο αγρόκτημα. Ο έλεγχος πραγματοποιείται από ανεξάρτητους φορείς, οι οποίοι αξιολογούν αν οι απαιτήσεις του προτύπου εφαρμόζονται επαρκώς. 

Απαιτήσεις και κριτήρια συμμόρφωσης (Farm Assurance) 

Η αξιολόγηση του BioDiversity Add-on βασίζεται σε συγκεκριμένα P&Cs και σε κριτήρια συμμόρφωσης που συνδέονται με τη διαχείριση της βιοποικιλότητας στο επίπεδο της εκμετάλλευσης.

Οι απαιτήσεις διακρίνονται σε Major Must και Minor Must, με απαίτηση:

  • 100% συμμόρφωσης στα Major Must
  • τουλάχιστον 75% συμμόρφωσης στα Minor Must

Κεντρικό στοιχείο της αξιολόγησης είναι η ύπαρξη και εφαρμογή σχεδίου δράσης βιοποικιλότητας. Το σχέδιο αυτό πρέπει να τεκμηριώνει τις πρακτικές που εφαρμόζει η εκμετάλλευση, τα μέτρα που έχουν ληφθεί και τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται η πρόοδος. Με αυτόν τον τρόπο, η συμμόρφωση αποκτά πρακτικό και μετρήσιμο χαρακτήρα. 

Σχέδιο δράσης βιοποικιλότητας και μέτρα εφαρμογής στο επίπεδο της εκμετάλλευσης 

Το σχέδιο δράσης βιοποικιλότητας αποτελεί βασικό εργαλείο εφαρμογής του προτύπου. Δεν είναι ένα τυπικό έγγραφο, αλλά ένα πρακτικό πλάνο που συνδέει τις απαιτήσεις με συγκεκριμένες ενέργειες στο αγρόκτημα.

Μπορεί να περιλαμβάνει μέτρα για:

  • την αποκατάσταση γης
  • την προστασία φυσικών ενδιαιτημάτων
  • τη δημιουργία ή διατήρηση ζωνών βιοποικιλότητας
  • την ενίσχυση της ολοκληρωμένης διαχείρισης της παραγωγής

Παράλληλα, απαιτείται παρακολούθηση σχετικών δεικτών βιοποικιλότητας, ώστε η εκμετάλλευση να μπορεί να αποδείξει ότι οι δράσεις της δεν παραμένουν θεωρητικές, αλλά υλοποιούνται και αξιολογούνται. Η προσέγγιση αυτή βοηθά τον παραγωγό να οργανώσει τη σχέση της παραγωγής με το οικοσύστημα γύρω του. 

Διαδικασία ελέγχου, διάρκεια ισχύος και ετήσιοι επανέλεγχοι 

Η επιθεώρηση του BioDiversity Add-on πραγματοποιείται ετησίως και η συμμόρφωση ελέγχεται μαζί με την αξιολόγηση IFA, ώστε ο παραγωγός να μη διαχειρίζεται αποσπασματικές και μη συνδεδεμένες διαδικασίες. Η διάρκεια ισχύος και η διατήρηση της συμμόρφωσης συνδέονται με την ετήσια διαδικασία ελέγχου. 

Σε κάθε επανέλεγχο εξετάζεται αν το σχέδιο δράσης παραμένει ενεργό, αν οι απαιτήσεις συνεχίζουν να εφαρμόζονται και αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία τεκμηρίωσης. Με αυτόν τον τρόπο, η πιστοποίηση λειτουργεί ως μηχανισμός συνεχούς παρακολούθησης και όχι ως εφάπαξ δήλωση συμμόρφωσης. 

Προετοιμασία για τον έλεγχο BioDiversity Add-on και απαιτούμενη τεκμηρίωση 

Η σωστή προετοιμασία ξεκινά με τον ετήσιο αυτοέλεγχο και την οργάνωση όλων των σχετικών αρχείων.

Ο παραγωγός ή η ομάδα παραγωγών θα πρέπει να διαθέτει τεκμηρίωση για:

  • το σχέδιο δράσης
  • τις εφαρμοζόμενες πρακτικές
  • τα μέτρα που έχουν ληφθεί
  • την παρακολούθηση των σχετικών δεικτών
  • τυχόν βελτιώσεις που εφαρμόστηκαν 

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ύπαρξη υπευθύνου βιοποικιλότητας ή προσώπου με σαφή ρόλο στην παρακολούθηση των απαιτήσεων, καθώς και η κατάλληλη εκπαίδευση του εμπλεκόμενου προσωπικού. Η εκπαίδευση βοηθά ώστε οι απαιτήσεις να μην μένουν σε επίπεδο εγγράφων, αλλά να εφαρμόζονται στην καθημερινή λειτουργία της εκμετάλλευσης. 

Κόστος πιστοποίησης και παράγοντες που επηρεάζουν την εφαρμογή 

Το κόστος πιστοποίησης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως:

  • το μέγεθος της εκμετάλλευσης
  • η πολυπλοκότητα του πεδίου
  • ο αριθμός τοποθεσιών
  • η ύπαρξη ομάδας παραγωγών
  • ο χρόνος που απαιτείται για την αξιολόγηση.

Περιλαμβάνει συνήθως τις υπηρεσίες του φορέα πιστοποίησης και τις σχετικές άδειες ή χρεώσεις που συνδέονται με το πλαίσιο GLOBALG.A.P.

Η αρχική αξιολόγηση του πεδίου βοηθά ώστε να εκτιμηθεί σωστά το απαιτούμενο audit time και να αποφευχθούν ασάφειες πριν από την έναρξη της διαδικασίας. 

Συνδυαστική εφαρμογή με άλλα πρότυπα και προγράμματα βιωσιμότητας 

Το BioDiversity Add-on μπορεί να συνδυαστεί στρατηγικά με άλλα πρότυπα και προγράμματα βιωσιμότητας, όπως το IFA, το SPRING και άλλα add-ons του GLOBALG.A.P. Η συνδυαστική προσέγγιση βοηθά τον παραγωγό να οργανώσει τη συμμόρφωσή του με πιο ενιαίο και αποδοτικό τρόπο. 

Παράλληλα, τέτοιες πρωτοβουλίες υποστηρίζουν ευρύτερους στόχους βιωσιμότητας, όπως το EU Green Deal και οι SDGs, ενισχύοντας την περιβαλλοντική εικόνα και τη στρατηγική θέση της επιχείρησης στην αγορά. 

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ναι. Η πιστοποίηση ή αξιολόγηση GLOBALG.A.P. IFA αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του BioDiversity Add-on, καθώς το πρότυπο λειτουργεί συμπληρωματικά με την κύρια διαδικασία farm assurance.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται από ανεξάρτητους φορείς πιστοποίησης, οι οποίοι αξιολογούν την εφαρμογή των απαιτήσεων και την τεκμηρίωση στο επίπεδο της εκμετάλλευσης.

Απαιτούνται σχέδιο δράσης βιοποικιλότητας, αρχεία παρακολούθησης, στοιχεία εφαρμογής πρακτικών, τεκμηρίωση αυτοελέγχου και στοιχεία εκπαίδευσης ή ανάθεσης ρόλων, όπου εφαρμόζεται.

Η προετοιμασία περιλαμβάνει ετήσιο αυτοέλεγχο, εκπαίδευση προσωπικού, οργάνωση τεκμηρίωσης, ορισμό υπευθύνου βιοποικιλότητας και επιβεβαίωση ότι το σχέδιο δράσης εφαρμόζεται στην πράξη.

Επικοινωνία για Πιστοποίηση BioDiversity Add-on 

Αν ενδιαφέρεστε για πιστοποίηση BioDiversity Add-on, επικοινωνήστε με την Q-CERT