Η εισαγωγή βιολογικών προϊόντων από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τρίτες Χώρες) στην Ελλάδα προϋποθέτει συμμόρφωση με συγκεκριμένες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη βιολογική παραγωγή, την πιστοποίηση και την ιχνηλασιμότητα. 

Η διαδικασία διασφαλίζει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πληρούν τις ίδιες ακριβώς προδιαγραφές με εκείνα που παράγονται εντός της ΕΕ σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. 

Οι επιχειρήσεις που εισάγουν βιολογικά προϊόντα από τρίτες χώρες οφείλουν να εντάσσονται στο προβλεπόμενο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης και να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα τους πληρούν τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/848.

Η τήρηση των απαιτήσεων αυτών είναι απαραίτητη για τη νόμιμη διάθεση των εισαγόμενων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά με την ένδειξη «βιολογικό».

Καθεστώς Εισαγωγών: Ενδοκοινοτικό Εμπόριο και Εισαγωγές από Τρίτες Χώρες 

Η διακίνηση βιολογικών προϊόντων μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφέρει από την εισαγωγή προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες. 

Διακίνηση εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης 

Τα βιολογικά προϊόντα που παράγονται ή παρασκευάζονται και πιστοποιούνται νόμιμα σε κράτος μέλος της ΕΕ μπορούν να διακινούνται στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, εφόσον πληρούν τις εφαρμοστέες απαιτήσεις του Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. Δεν απαιτείται να εφαρμοστεί η διαδικασία εισαγωγής από τρίτη χώρα, ούτε η έκδοση πιστοποιητικού ελέγχου εισαγωγής (COI). 

Εισαγωγή από τρίτες χώρες 

Για βιολογικά προϊόντα που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ ισχύουν πρόσθετες απαιτήσεις ελέγχου και τεκμηρίωσης. 

Τα προϊόντα πρέπει να συμμορφώνονται με το εφαρμοστέο καθεστώς εισαγωγών της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ενώ οι εμπλεκόμενοι φορείς ελέγχου πρέπει να διαθέτουν την απαιτούμενη αναγνώριση για τη χώρα και την κατηγορία προϊόντων. 

Κάθε σχετική αποστολή συνοδεύεται από ηλεκτρονικό Πιστοποιητικό Ελέγχου (e-COI) μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος TRACES, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2306.  

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να ελέγχουν τη συμμόρφωση των προϊόντων που εισάγονται πριν από την αποδέσμευσή τους και πριν από την ελεύθερη διάθεσή τους στην ΕΕ. 

Επίσημοι Έλεγχοι στα Σημεία Εισόδου και Ιχνηλασιμότητα 

Οι εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες υπόκεινται σε επίσημους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Οι έλεγχοι περιλαμβάνουν την εξέταση του ηλεκτρονικού Πιστοποιητικού Ελέγχου (e–COI) και των συνοδευτικών εγγράφων κάθε αποστολής. Ανάλογα με το είδος του προϊόντος και την αξιολόγηση κινδύνου, πραγματοποιούνται επίσης έλεγχοι ταυτότητας, φυσικοί έλεγχοι ή δειγματοληψίες για εργαστηριακές αναλύσεις. 

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ιχνηλασιμότητα, δηλαδή η δυνατότητα παρακολούθησης του προϊόντος από τον παραγωγό και τον προμηθευτή έως τον τελικό παραλήπτη. 

Οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν οργανωμένο αρχείο που μπορεί να περιλαμβάνει: 

  • πιστοποιητικά προμηθευτών, 
  • ηλεκτρονικά πιστοποιητικά ελέγχου εισαγωγής (COI), 
  • τιμολόγια και φορτωτικές, 
  • στοιχεία παρτίδων και ποσοτήτων, 
  • αρχεία παραλαβών και αποθήκευσης, 
  • στοιχεία διακίνησης και διάθεσης των προϊόντων. 

Η τήρηση των απαιτούμενων αρχείων επιτρέπει τη διενέργεια ελέγχων ιχνηλασιμότητας και ισοζυγίων μάζας, καθώς και τη διερεύνηση πιθανών περιπτώσεων μη συμμόρφωσης. 

Επισήμανση και Ευρωπαϊκό Λογότυπο Βιολογικών Προϊόντων 

Η σωστή επισήμανση των βιολογικών προϊόντων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη νόμιμη διάθεσή τους στην ευρωπαϊκή αγορά. 

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, η επισήμανση περιλαμβάνει τον προβλεπόμενο κωδικό του οργανισμού ελέγχου. 

Το ευρωπαϊκό λογότυπο βιολογικής παραγωγής είναι υποχρεωτικό για τα περισσότερα προσυσκευασμένα βιολογικά τρόφιμα που παράγονται στην ΕΕ.  

Για τα βιολογικά προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, η χρήση του λογοτύπου βιολογικής παραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι προαιρετική, εφόσον πληρούνται οι σχετικές απαιτήσεις. 

Όταν χρησιμοποιείται το ευρωπαϊκό λογότυπο, πρέπει να συνοδεύεται από τον κωδικό του αρμόδιου οργανισμού ελέγχου και την προβλεπόμενη ένδειξη γεωγραφικής προέλευσης των γεωργικών πρώτων υλών, όπως «Γεωργία εκτός ΕΕ». 

Πιστοποίηση Εισαγωγών με την Αξιοπιστία της Q-CERT 

Η Q-CERT είναι εγκεκριμένος και διαπιστευμένος φορέας ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων, με κωδικό GR-BIO-12. 

Ο φορέας διαθέτει διαπίστευση από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) σύμφωνα με το ISO/IEC 17065 και έχει λάβει την απαιτούμενη έγκριση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη διενέργεια ελέγχων και πιστοποιήσεων βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα. 

Η Q-CERT πραγματοποιεί ανεξάρτητους ελέγχους επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εισαγωγή βιολογικών προϊόντων, αξιολογώντας τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. 

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία πιστοποίησης εισαγωγέων βιολογικών προϊόντων, τις απαιτήσεις ελέγχου και την υποβολή αίτησης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με την Q-CERT. 

Συχνές Ερωτήσεις – FAQ 

Η επιχείρηση εισαγωγών πρέπει υποχρεωτικά να είναι συμβεβλημένη με έναν εγκεκριμένο και διαπιστευμένο Οργανισμό Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων, ο οποίος γνωστοποιεί τη δραστηριότητα της επιχείρησης εισαγωγών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες και συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. Για τις εισαγωγές από τρίτες χώρες απαιτείται επίσης η τήρηση των διαδικασιών TRACES και η έκδοση e-COI για κάθε σχετικό φορτίο. 

Οι εισαγωγές από τρίτες χώρες υπόκεινται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848 και στις σχετικές εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση κανονιστικές πράξεις. Κάθε αποστολή πρέπει να καλύπτεται από το προβλεπόμενο ηλεκτρονικό Πιστοποιητικό Ελέγχου (e-COI), και μόλις οι αρχές βεβαιώσουν τη συμβατότητα, το COI θεωρείται ψηφιακά και μόνο τότε, το φορτίο αποδεσμεύεται από το τελωνείο ως βιολογικό, έτοιμο προς διάθεση στην Ευρωπαϊκή αγορά. 

Ανάλογα με το προϊόν και την αποστολή, απαιτούνται το προβλεπόμενο Πιστοποιητικό Ελέγχου COI (Certificate of Inspection), το οποίο εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω της ευρωπαϊκής πλατφόρμας TRACES (Trade Control and Expert System), τα εμπορικά και μεταφορικά έγγραφα, καθώς και οποιαδήποτε πρόσθετα πιστοποιητικά ή στοιχεία προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία. Η επιχείρηση πρέπει επίσης να διαθέτει την απαιτούμενη τεκμηρίωση της πιστοποίησής της ως εισαγωγέας βιολογικών προϊόντων. 

Ο φορέας ελέγχου της τρίτης χώρας εκδίδει και υπογράφει ψηφιακά το COI πριν το φορτίο αναχωρήσει από τη χώρα εξαγωγής. 

Η γνησιότητα ελέγχεται μέσω της επαλήθευσης των πιστοποιητικών, της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων και της διασταύρωσης των στοιχείων κάθε αποστολής.  

Κατά την άφιξη του φορτίου σε εγκεκριμένους Συνοριακούς Σταθμούς Ελέγχου, οι αρμόδιες αρχές πραγματοποιούν επίσημους ελέγχους, οι οποίοι περιλαμβάνουν ελέγχους εγγράφων (όπως, η ταυτοποίηση του COI και των εμπορικών εγγράφων) και, όπου απαιτείται,  φυσικούς ελέγχους (όπως, η εξέταση της συσκευασίας και της επισήμανσης), καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις δειγματοληψίες για εργαστηριακές αναλύσεις.