Η ενασχόληση με τη βιολογική γεωργία στον πρωτογενή τομέα (φυτική παραγωγή, ζωική παραγωγή ή/και ιχθυοκαλλιέργειες) προϋποθέτει τον σεβασμό των αρχών, των κανόνων και των απαιτήσεών της. Οι ενδιαφερόμενοι γεωργοί  ή κτηνοτρόφοι, οι οποίοι  επιθυμούν να γίνουν παραγωγοί βιολογικών προϊόντων θα πρέπει να βεβαιωθούν πρώτα ότι γνωρίζουν καλά τη σχετική νομοθεσία ώστε να έχουν πλήρη επίγνωση των ευθυνών τους.

Τι περιλαμβάνει ο Κανονισμός για τη βιολογική παραγωγή στον πρωτογενή τομέα;

Η βιολογική φυτική παραγωγή συνεπάγεται την εφαρμογή τεχνικών παραγωγής που αποτρέπουν ή ελαχιστοποιούν τη συμβολή στη μόλυνση του περιβάλλοντος. Η βιολογική καλλιέργεια περιορίζει σημαντικά τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνα τα μέτρα που εμποδίζουν τη ζημιά που προκαλείται από επιβλαβείς οργανισμούς και ζιζάνια μέσω τεχνικών που δεν συνεπάγονται τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, όπως η αμειψισπορά. Ωστόσο, η χρήση ορισμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων επιτρέπεται εάν οι εν λόγω τεχνικές δεν παρέχουν επαρκή προστασία και εφόσον τα συγκεκριμένα φυτοπροστατευτικών προϊόντα έχουν εγκριθεί. Η βιολογική καλλιέργεια αποτρέπει τη χρήση συνθετικών λιπασμάτων και ζιζανιοκτόνων, ρυθμιστών ανάπτυξης των φυτών και ορμονών, την χρήση ΓΤΟ, ενώ προάγει την καλλιέργεια με ήπιες και φιλικές στο περιβάλλον μεθόδους, όπως η χλωρά λίπανση, τη χρήση ζωικών λιπασμάτων (κοπριά), την απομάκρυνση ζιζανίων με μηχανικές μεθόδους, την αμειψισπορά.

Η βιολογική ζωική παραγωγή  περιλαμβάνει στο πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένα είδη παραγωγικών ζώων, καθώς και τα παραγόμενα από αυτά προϊόντα. Τα παραγωγικά ζώα που πιστοποιούνται είναι:  βοοειδή, προβατοειδή, αιγοειδή, μέλισσες, χοιροειδή, πουλερικά, κουνέλια, ιπποειδή και ελαφοειδή. Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να πληρούν ειδικές προϋποθέσεις εάν επιθυμούν να διαθέσουν τα προϊόντα τους στην αγορά ως βιολογικά. Οι κανόνες αυτοί αφορούν την τήρηση των πρακτικών καλής μεταχείρισης των ζώων και τη σίτιση των ζώων σύμφωνα με τις διατροφικές τους ανάγκες. Έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την υγεία των ζώων και το περιβάλλον. Συμβάλλουν επίσης στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης των πολιτών, καθώς διασφαλίζουν ότι για τα ζώα που εκτρέφονται υπό συνθήκες βιολογικής παραγωγής χρησιμοποιούνται χώροι διαφορετικοί από εκείνους στους οποίους εκτρέφονται τα λοιπά ζώα.

Ειδικοί κανόνες διέπουν και τον τομέα της βιολογικής υδατοκαλλιέργειας. Στα βασικά στοιχεία αυτών των κανόνων περιλαμβάνονται: αυστηρός καθορισμός της μέγιστης ιχθυοφόρτισης, απαιτήσεις για την ποιότητα του νερού, κανόνες οι οποίοι επιβάλλουν την τήρηση της βιοποικιλότητας και δεν επιτρέπουν την αναπαραγωγή με τεχνητές ορμόνες, ελαχιστοποίηση των χειρισμών ώστε να αποφεύγονται το άγχος και οι σωματικές βλάβες, διάταξη σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να χρησιμοποιούνται βιολογικές ζωοτροφές, οι οποίες θα συμπληρώνονται με ζωοτροφές που προέρχονται από την αλιεία που αποτελεί αντικείμενο βιώσιμης διαχείρισης και ειδικές διατάξεις για την παραγωγή δίθυρων μαλακίων και για τα φύκια. 

Γιατί ο πρωτογενής τομέας χρειάζεται την πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή;

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων παρέχει στους αγρότες τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας: Εξασφαλίζει ότι τα γεωργικά προϊόντα πληρούν αυστηρές απαιτήσεις που επιβάλλει η αγορά.
  • Αύξηση της ανταγωνιστικότητας: Προσφέρει πλεονέκτημα σε μια ανταγωνιστική αγορά με απαιτητικούς πελάτες.
  • Προστασία καταναλωτών και περιβάλλοντος: Διασφαλίζει ασφαλή προϊόντα και ενισχύει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα μέσω υπεύθυνης διαχείρισης πόρων.

Οφέλη της πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή

  • Η πιστοποίηση επιτρέπει τη χρήση του ευρωπαϊκού λογότυπου, το οποίο διαβεβαιώνει την αυθεντικότητα και ποιότητα των προϊόντων, λειτουργεί ως εγγύηση και ενισχύει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή.
  • Οι πιστοποιημένοι παραγωγοί έχουν πρόσβαση σε δυναμικά αναπτυσσόμενες αγορές, καθώς η ζήτηση για βιολογικά προϊόντα αυξάνεται συνεχώς.
  • Ο Κανονισμός για τη βιολογική παραγωγή ενισχύει το σύστημα ελέγχου σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, από τον αγρό έως το ράφι, μειώνοντας τον κίνδυνο απάτης.
  • Τα πιστοποιημένα βιολογικά προϊόντα πωλούνται συστηματικά σε υψηλότερες τιμές σε σχέση με τα συμβατικά, προσφέροντας καλύτερο περιθώριο κέρδους.
  • Η βιολογική παραγωγή βασίζεται σε αυστηρούς κανόνες που απαγορεύουν τη χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, προστατεύοντας το έδαφος, το νερό και τη βιοποικιλότητα.
  • Ενισχύεται η γονιμότητα του εδάφους και η φυσική ανοσοποίηση των καλλιεργειών, μειώνοντας την εξάρτηση από εισροές.
  • Θεσπίζονται υψηλά πρότυπα για την ευζωία των ζώων, εξασφαλίζοντας φυσικές συνθήκες εκτροφής και πρόσβαση σε εξωτερικούς χώρους.

Συνολικά, η πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τη βιολογική παραγωγή αποτελεί “διαβατήριο” για μια αγορά που εκτιμά την υγιεινή διατροφή, την περιβαλλοντική υπευθυνότητα και τις ηθικές πρακτικές παραγωγής.

Διαδικασία Πιστοποίησης σύμφωνα με τον Κανονισμό Πιστοποίησης της Q-CERT

Ο υπεύθυνος της ενδιαφερόμενης επιχείρησης ή ο νόμιμος εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος της, καλείται να συμπληρώσει και να καταθέσει την Αίτηση (F-2050) μαζί με τα απαραίτητα έντυπα ώστε να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες σχετικά με:

  • το αντικείμενο της επιθυμητής πιστοποίησης,
  • τα γενικά στοιχεία της επιχείρησης όπως την επωνυμία, εταιρική μορφή και την έδρα της, 
  • τα ειδικά στοιχεία όπως οι δραστηριότητες και λειτουργίες της (υφιστάμενη κατάσταση), περιγραφή των εγκαταστάσεων, των πρακτικών μέτρων που πρόκειται να λάβει για να διασφαλίσει την τήρηση του Κανονισμού καθώς και των μέτρων προφύλαξης για περιορισμό του κινδύνου επιμόλυνσης, κλπ.
  • την προηγούμενη ή υφιστάμενη πιστοποίηση της επιχείρησης.

Η διαδικασία πιστοποίησης περιλαμβάνει ελέγχους σε όλα τα στάδια της παραγωγής, από την καλλιέργεια έως την πώληση.

Η συμβαλλόμενη επιχείρηση οφείλει να αποδεχθεί την τήρηση των παρακάτω εγγράφων, καθώς περιγράφουν τις απαιτήσεις ως προς το διαδικαστικό μέρος του ελέγχου και πιστοποίησης:

  • Κανονισμός Πιστοποίησης (αρχείο pdf)
  • Ειδικός Κανονισμός Πιστοποίησης Φυτικής Παραγωγής (αρχείο pdf)
  • Ειδικός Κανονισμός Πιστοποίησης Ζωικής Παραγωγής (αρχείο pdf)
  • Κανονισμός Χρήσης Σημάτων και Πιστοποιητικών (αρχείο pdf) και 
  • Τιμοκατάλογος (αρχείο pdf)

Έντυπα αίτησης 

Η αίτηση ελέγχεται και αξιολογείται από τον Φορέα  Πιστοποίησης και εφόσον γίνει αποδεκτή, τότε ο νόμιμος εκπρόσωπος της επιχείρησης καλείται να υπογράψει τη Σύμβαση Πιστοποίησης (αρχείο pdf) και το Παράρτημα συμβολαίου για Βιολογικά Προϊόντα (αρχείο pdf).

Στόχος και Ειδικές Ανάγκες

Η πιστοποίηση του πρωτογενή τομέα απευθύνεται σε αγροτικές επιχειρήσεις, οι οποίες ασκούν τη δραστηριότητα της «παραγωγής»

Γιατί να επιλέξετε την Q-CERT για πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων

Η Q-CERT έχει λάβει έγκριση ανάθεσης καθηκόντων από το Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τον έλεγχο και την πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων σύμφωνα με τον Κανονισμό βιολογικής παραγωγής, Κανονισμός (ΕE) 2018/848 (αρχείο pdf).

Η Q-CERT διαθέτει διαπίστευση από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) σύμφωνα με το ISO 17065 για τη λειτουργία της ως Φορέας Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων. (αρχείο pdf)

Η Q-CERT αναθέτει τη διενέργεια των επιθεωρήσεων αποκλειστικά σε κατάλληλα καταρτισμένους και έμπειρους στον τομέα τους επιθεωρητές και ελεγκτές.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) 

Η διαδικασία περιλαμβάνει επιλογή εγκεκριμένου φορέα ελέγχου και πιστοποίησης, υποβολή αίτησης, έλεγχο φακέλου, σύμβαση πιστοποίησης, επιθεώρηση, πιθανές διορθώσεις ή διορθωτικές ενέργειες και στη συνέχεια έκδοση πιστοποιητικού εγγράφου, εφόσον επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση μέσω ποιοτικού ελέγχου.

Κάθε επιχείρηση του πρωτογενή τομέα, η οποία επιθυμεί για πρώτη φορά να παράγει βιολογικά προϊόντα πρέπει να υποβληθεί σε μια διαδικασία που είναι γνωστή ως «μετατροπή». Κατά την περίοδο αυτή, πρέπει να χρησιμοποιούνται μέθοδοι βιολογικής παραγωγής αλλά το προϊόν που προκύπτει δεν θα μπορεί να πωληθεί ως βιολογικό. Η διάρκεια της εν λόγω περιόδου μετατροπής εξαρτάται από το είδος του παραγόμενου βιολογικού προϊόντος. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας δώσουμε περισσότερες πληροφορίες.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις του Κανονισμού για τη Φυτική Παραγωγή πιέστε εδώ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις του Κανονισμού:

  • για την εκτροφή βοοειδών πιέστε εδώ
  • για την εκτροφή αιγοπροβάτων πιέστε εδώ
  • για την εκτροφή ορνίθων αυγοπαραγωγής πιέστε εδώ
  • για την εκτροφή μελισσών πιέστε εδώ

Η πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων απαιτεί συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία. Οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων πρέπει να γνωρίζουν καλά τη σχετική νομοθεσία ώστε να έχουν πλήρη επίγνωση των ευθυνών τους. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις των Κανονισμών οδηγεί στη χορήγηση πιστοποιητικού εγγράφου της επιχείρησης.

Στις παρακάτω συνδέσεις θα βρείτε τη βασική Νομοθεσία για την βιολογική παραγωγή:

  • Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Β. ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
  • Γ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΗΜΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ
  • Δ. ΑΛΛΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Συνήθως απαιτούνται κατά περίπτωση: Μητρώο καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων, Μητρώο κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης, Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, Σχέδιο βιώσιμης διαχείρισης, Αρχεία εισροών, Αρχεία εκροών, Ημερολόγια καλλιέργειας ή εκτροφής, Στοιχεία συγκομιδών, Τιμολόγια, Στοιχεία αποθήκευσης, Άδειες παρέκκλισης, Σκαριφήματα κτηρίων και γενικότερα τεκμηρίωση που υποστηρίζει την ιχνηλασιμότητα και τη συμμόρφωση της επιχείρησης.

Ο καταναλωτής μπορεί να ελέγχει αν το προϊόν φέρει το ευρωπαϊκό λογότυπο βιολογικής παραγωγής, το οποίο προσδίδει μια συνεκτική οπτική ταυτότητα για τα βιολογικά προϊόντα που παράγονται στην ΕΕ. Αυτό διευκολύνει τους καταναλωτές να εντοπίζουν βιολογικά προϊόντα και βοηθά τους γεωργούς να τα εμπορεύονται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το λογότυπο βιολογικής παραγωγής μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για προϊόντα που έχουν πιστοποιηθεί ως βιολογικά από εξουσιοδοτημένη υπηρεσία ή φορέα ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις σχετικά με τον τρόπο παραγωγής, μεταποίησης, μεταφοράς και αποθήκευσής τους.

Εκτός από το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, πρέπει να εμφανίζεται ο κωδικός του φορέα ελέγχου, καθώς και ο τόπος στον οποίο καλλιεργούνται οι γεωργικές πρώτες ύλες που συνθέτουν το προϊόν, είτε πρόκειται για γεωργία ΕΕ είτε για γεωργία εκτός ΕΕ.

Το λογότυπο είναι υποχρεωτικό για τα περισσότερα βιολογικά προϊόντα και πρέπει να εμφανίζεται σύμφωνα με συγκεκριμένο σύνολο κανόνων. Στόχος είναι να αποφευχθεί η σύγχυση των καταναλωτών, να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη στα βιολογικά τρόφιμα και να υποστηριχθούν οι αρχές όσον αφορά τα καθεστώτα επιθεώρησης που εφαρμόζουν.

Το λογότυπο πρέπει να χρησιμοποιείται σε:

  • όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα της ΕΕ που παράγονται και πωλούνται ως βιολογικά εντός της ΕΕ.

Επιπλέον, το λογότυπο μπορεί προαιρετικά να χρησιμοποιηθεί:

  • σε εισαγόμενα προϊόντα όταν το προϊόν συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ για την εισαγωγή βιολογικών προϊόντων.
  • σε μη προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα.
  • σε βιολογικά προϊόντα της ΕΕ που διατίθενται σε αγορές τρίτων χωρών.
  • στο πλαίσιο ενημερωτικών εκστρατειών που αποσκοπούν στην εκπαίδευση του κοινού σχετικά με το σύστημα βιολογικών προϊόντων (εφόσον δεν είναι παραπλανητικό ή δεν χρησιμοποιείται για να υπονοηθεί ότι ένα μη βιολογικό προϊόν πληροί τις απαιτήσεις ενός βιολογικού προϊόντος).

Το λογότυπο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε:

  • προϊόντα που περιέχουν λιγότερο από 95 % βιολογικά συστατικά.
  • δραστηριότητες ομαδικής εστίασης, όπως εστιατόρια ή νοσοκομεία.
  • προϊόντα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων βιολογικής παραγωγής, όπως τα καλλυντικά ή τα προϊόντα θήρας και αλιείας.
  • προϊόντα υπό «μετατροπή».